Gibbon-smokkel bereikt recordhoogte: Aziatische bossen vallen stil door illegale handel

Illegale gibbonhandel explodeert: jonge apen als ‘bagage’ gebruikt

Conservationisten van de Save the Gibbons Alliance en TRAFFIC melden een zorgwekkende stijging in de smokkel van gibbons in Azië. Sinds meer dan een jaar wordt er maandelijks minstens één incident van gibbon-smokkel geregistreerd, vaak met meerdere jonge dieren tegelijk. De dieren worden gevonden in koffers, handbagage of vracht, vaak in erbarmelijke omstandigheden.

Recordaantal gibbons in 2025 in beslag genomen

Volgens een recent rapport van TRAFFIC werden in 2025 alleen al 93 gibbons in beslag genomen in Zuid- en Zuidoost-Azië. Dit is bijna een derde van alle gibbons die in de afgelopen tien jaar (2016-2024) werden geconfisqueerd. Kanitha Krishnasamy, directeur van TRAFFIC in Zuidoost-Azië, noemt de cijfers "alarmerend": "Dit is het hoogste aantal gibbons dat we in tien jaar hebben gezien."

De smokkelroutes lopen via belangrijke luchthavens zoals Kuala Lumpur International Airport (Maleisië), Suvarnabhumi Airport (Thailand) en verschillende luchthavens in India. De dieren worden vaak vervoerd als huisdier, maar ook voor internationale handel over land, zee en lucht.

Maleisië en India als nieuwe hotspots

In de afgelopen tien jaar was Indonesië het land met de meeste gibbon-confiscaties, mede door een sterke binnenlandse handel en verhoogde controles. Maar de laatste tijd zijn India en Maleisië uitgegroeid tot belangrijke knooppunten in de internationale gibbon-smokkel. Van de 33 geregistreerde smokkelincidenten in de afgelopen tien jaar, was India betrokken bij 26 als bestemming of doorvoerland, terwijl Maleisië in 20 gevallen fungeerde als bron of doorvoerpunt voor gibbons afkomstig uit Indonesië en andere Zuidoost-Aziatische landen.

"Vroeger zagen we vooral dieren uit India die naar Zuidoost-Azië werden gesmokkeld. Nu zien we het omgekeerde: gibbons en andere zoogdieren uit Zuidoost-Azië die naar de Indiase markt gaan."
Kanitha Krishnasamy, TRAFFIC Zuidoost-Azië

Gibbons: de zingende apen in gevaar

Gibbons zijn kleine, behendige apen die in 11 Aziatische landen voorkomen, van Noordoost-India tot de westelijke eilanden van Indonesië. Ze staan bekend om hun luide, melodieuze roep, die door het bos weerklinkt. Van de 20 erkende gibbonsoorten staan er vijf op de rode lijst van de IUCN als kritiek bedreigd.

De groeiende vraag naar gibbons als huisdier en de lucratieve illegale handel vormen een directe bedreiging voor hun overleving. Conservationisten waarschuwen dat de stilte in de Aziatische bossen – veroorzaakt door het verdwijnen van deze iconische dieren – een teken is van een groeiend probleem.

Wat kan er worden gedaan?

• Strengere controles op luchthavens: Verbeterde screening van bagage en vracht om smokkelpraktijken te voorkomen.
• Samenwerking tussen landen: Betere uitwisseling van informatie en gezamenlijke acties tegen illegale handel.
• Bewustwording vergroten: Campagnes om de vraag naar gibbons als huisdier te verminderen en de illegale handel te ontmoedigen.
• Ondersteuning van lokale gemeenschappen: Alternatieven bieden voor mensen die betrokken zijn bij de gibbonhandel.

Experts benadrukken dat zonder drastische maatregelen de gibbonpopulaties in Azië verder zullen afnemen, met mogelijk desastreuze gevolgen voor de biodiversiteit.