De Amerikaanse overheid en particuliere mijnbouwbedrijven negeren de rechten van inheemse volkeren in Nevada bij de winning van lithium. Dat blijkt uit een vandaag gepubliceerd rapport van Amnesty International, dat oproept tot het intrekken van alle federale vergunningen voor lithiummijnen in de staat.

Nevada is uitgegroeid tot een cruciale bron van lithium, een essentieel mineraal voor batterijen van elektrische voertuigen en andere toepassingen. Ongeveer 85% van de bekende lithiumreserves in de Verenigde Staten ligt in Nevada. Verschillende inheemse volkeren en milieuorganisaties strijden al jaren tegen de winning, vanwege de ernstige milieugevolgen zoals watervervuiling en verlies van biodiversiteit.

"Dit is ons land. We zouden moeten mogen meebeslissen over wat er gebeurt. Maar ik weet dat ze ons niet willen, omdat Nevada zo rijk is aan deze mineralen."
Fermina Stevens, lid van de Te-Moak Tribe of Western Shoshone en directeur van het Western Shoshone Defense Project

Amnesty International wijst in het rapport op drie specifieke projecten: Thacker Pass Lithium Mine, Nevada North Lithium Project en Rhyolite Ridge Lithium-Boron Project. Deze projecten liggen grotendeels op publiek land dat door de Western Shoshone en Paiute volkeren wordt beschouwd als onverkocht grondgebied. Thacker Pass is momenteel in aanbouw, Rhyolite Ridge staat gepland voor dit jaar en Nevada North bevindt zich nog in de verkenningsfase.

Volgens het rapport schenden deze projecten het recht op vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming (FPIC) van inheemse volkeren. Dit principe, een internationale norm, geeft inheemse gemeenschappen het recht om projecten die hun land en levens raken goed- of af te keuren. Hoewel de projecten zijn goedgekeurd door federale instanties, stelt Amnesty International dat de beoordelingsprocedures niet voldoen aan de FPIC-richtlijnen en de VN-verklaring inzake de rechten van inheemse volkeren (UNDRIP).

"Bedrijven moeten kiezen voor de juiste kant: die van de mensenrechten, in plaats van mineralen te winnen tegen elke prijs."
Mark Dummett, hoofd bedrijfsleven en mensenrechten bij Amnesty International

Het rapport benadrukt ook de impact van de dereguleringsinspanningen van de regering-Trump, waaronder versnelde vergunningverlening en beperkte milieueffectbeoordelingen. Dit vermindert de mogelijkheden voor inheemse volkeren om volledig toestemming te geven.

Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken reageerde met een verklaring waarin staat: "De klimaatgekte activisten achter dit rapport staan bekend om hun ongefundeerde claims, die herhaaldelijk door de rechter zijn verworpen als onderdeel van hun pathetische woede tegen energieproductie die niet alleen bipartis is, maar bewezen voordelen heeft voor het Amerikaanse volk." Daarnaast werd gesteld dat een beoordeling van lithiumprojecten in Nevada door het Bureau of Land Management uitgebreide milieubeoordelingen en mogelijkheden voor tribale betrokkenheid omvatte.

Nevada beleeft een lithiumboom, met meer dan 20.000 claims die zijn ingediend. Het rapport verschijnt op een moment dat inheemse volkeren wereldwijd weerstand bieden tegen de zogenaamde "groene transitie".

Bron: Grist