Trump en Netanyahu verliezen oorlog en politieke steun door gezamenlijke misrekening

Donald Trump en Benjamin Netanyahu delen meer dan alleen narcistische persoonlijkheden. Beide leiders, die zichzelf zien als slachtoffers van een elitecomplot, hebben nu ook iets anders gemeen: ze hebben samen een oorlog verloren. Gedreven door overmoed en zelfoverschatting overschatten de Amerikaanse president en de Israëlische premier de kracht van Iran, met ernstige politieke gevolgen voor henzelf.

Wat begon als een ogenschijnlijk sterke alliantie tussen Trump en Netanyahu, is geëindigd in een gezamenlijke nederlaag. In de Verenigde Staten is er geen 'rally around the president'-effect waarneembaar. Elke nieuwe peiling toont aan dat Trumps goedkeuringscijfers een nieuw dieptepunt bereiken, terwijl de steun voor de oorlog tegen Iran onder de 40% zakt. De Wall Street Journal berichtte dit weekend dat Trumps publieke bravoure slechts een masker is voor zijn privéangsten. De oorlog ondermijnt zijn positie, vooral nu de tussentijdse verkiezingen in november hem waarschijnlijk de controle over Washington zullen kosten.

Ook in Israël kampt Netanyahu met een groeiende crisis. Critici, zelfs binnen zijn eigen rechtse coalitie, wijzen op zijn onvermogen om weerstand te bieden aan de druk van Trump om de oorlog te beëindigen. Zijn argument dat zijn nauwe band met Trump Israël veilig zou houden, klinkt steeds minder overtuigend. Volgens De New York Times is dit een cruciaal element van zijn politieke aantrekkingskracht dat nu zijn geloofwaardigheid verliest.

Uit berichtgeving van genoemde media blijkt dat Netanyahu Trump overtuigde om deel te nemen aan een oorlog waar Amerika eigenlijk geen belang bij had. In die zin draagt Netanyahu medeverantwoordelijkheid voor de politieke schade die Trump lijdt. Toch is het onwaarschijnlijk dat Netanyahu Trump daadwerkelijk 'meegesleurd' heeft in een oorlog die de Amerikaanse president niet wilde voeren. Trump ging zelf enthousiast in op wat hij zag als een snel te winnen videogame, waarin de tegenstander snel zou capituleren. Toen de oorlog niet leidde tot de door Netanyahu gewenste Iraanse overgave of regimewissel, bleek Trump juist de politieke schade toe te brengen aan Netanyahu.

Trump startte deze oorlog zonder duidelijke, haalbare doelen, zonder publieke steun en zonder overtuigende strategie. Een conflict dat hij rechtvaardigde als een noodzaak om Iran te stoppen in de ontwikkeling van kernwapens, is nu vooral een poging om een scheepvaartroute te heropenen die voor de oorlog al open was. De geschiedenis zal hem hard oordelen over deze onderneming, maar deze mislukte oorlog is slechts één van de vele zelf toegebrachte politieke debacles van Trump.

Voor Netanyahu is de oorlog tegen Iran een persoonlijke ramp. Voor hem was dit zijn levenslange missie, het centrale thema van zijn politieke carrière. Het falen van deze oorlog betekent dat zijn politieke erfenis ernstig is aangetast.