Amerikaanse deportaties onder Trump zetten Russische vluchtelingen bloot aan vervolging
De regering van voormalig president Donald Trump zet zich actief in om Russische asielzoekers die oppositie voeren tegen het regime van Vladimir Poetin, terug te sturen naar Rusland. Ondanks het duidelijke risico op arrestatie en strafrechtelijke vervolging, worden deze vluchtelingen uitgezet. Dit blijkt uit een onderzoek van Russian America for Democracy in Russia (RADR), een organisatie die juridische bijstand verleent aan anti-oorlogs Russen en de beschikbare ICE-gegevens analyseert.
Honderden deportaties sinds Trumps terugkeer
Sinds Trump in 2024 opnieuw aantrad als president, zijn er naar schatting honderden Russische asielzoekers door de Amerikaanse immigratiedienst uitgezet. Onder hen:
- Een 25-jarige man die deserteerde uit het Russische leger. Na zijn terugkeer in Moskou werd hij direct gearresteerd en beschuldigd van desertie.
- De oppositieactivist Leonid Melekhin, die na zijn deportatievlucht in 2025 direct vanuit de luchthaven naar de gevangenis werd gebracht en nu een lange gevangenisstraf riskeert.
Volgens RADR zitten er momenteel nog ongeveer 1.000 andere Russen die asiel hebben aangevraagd vast in Amerikaanse detentiecentra. Een van hen is Krasnov, die in 2023 asiel aanvroeg aan de Amerikaanse grens met Mexico. Hij bracht meer dan 14 maanden in detentie door tot hij in oktober 2024 werd vrijgelaten na aansluiting bij een class-action rechtszaak tegen onwettige detenties. In februari 2025 werd hij echter opnieuw vastgehouden tijdens een controle bij ICE. Nu vreest hij dat hij direct na aankomst in Rusland zal worden opgesloten.
Gevangenisstraf en uitzending naar Oekraïne
Eenmaal terug in Rusland lopen deze vluchtelingen het risico om te worden opgesloten of zelfs ingezet als soldaat in de oorlog tegen Oekraïne. Volgens rapporten maakten Russische gevangenen op een gegeven moment 18 procent uit van alle Russische oorlogsslachtoffers. Krasnov vraagt zich af waarom de Amerikaanse regering juist meer 'soldaten' levert aan Poetin, een bondgenoot van Rusland.
"In Rusland is elke man een potentiële schakel in Poetins oorlogsmachine. Waarom zou je hem nog meer schakels geven?"
Truckchauffeurs als doelwit
Veel van de gedeporteerde Russen werken als vrachtwagenchauffeur. Deze groep is relatief makkelijk op te sporen door Amerikaanse immigratieambtenaren, die langs wegen patrouilleren of documenten controleren bij wegversperringen. Anastasia Topilina, wier man Alexander werd vastgehouden in een detentiecentrum in Laredo, Texas, zegt hierover:
"ICE-agenten pakken gewoon degenen op die zichzelf aangeven. Ze hoeven niemand eens te zoeken."
Alexander Topilin zat samen met ongeveer 20 andere Russischsprekende vrachtwagenchauffeurs vast. Zijn familie was gedwongen Rusland te ontvluchten vanwege bedreigingen van de politie, die hem jarenlang had gevolgd vanwege zijn deelname aan anti-Poetinprotesten. Na een arrestatie tijdens een demonstratie zegt hij te zijn gewurgd met een handdoek om een bekentenis af te dwingen voor het "omverwerpen van de zittende president".
Onderzoek toont aan dat deportaties al onder Biden begonnen
Hoewel de deportaties onder de regering-Trump zijn geïntensiveerd, blijkt uit onderzoek dat deze praktijk al onder de regering-Biden is begonnen. De behandeling van Russische vluchtelingen die Poetin ontvluchten, blijft een punt van zorg voor mensenrechtenorganisaties.