Illinois rozważa nowy podatek od przejechanych kilometrów — co to oznacza dla kierowców?

Nowy system opodatkowania dróg w Illinois — jak to działa?

Illinois rozważa wprowadzenie pilotażowego programu, który miałby zastąpić tradycyjne podatki paliwowe opłatą za liczbę przejechanych kilometrów. Pomysł nie jest nowy — wiele stanów USA prowadziło już podobne dyskusje, jednak projekt ustawy Senate Bill 1938, zaproponowany przez senatora Ram Villivalama, może wkrótce stać się rzeczywistością.

Obecnie kierowcy płacą podatek przy każdym zakupie paliwa, co finansuje utrzymanie dróg. Jednak wraz z rosnącą popularnością samochodów elektrycznych i coraz bardziej efektywnych pojazdów spalinowych, wpływy z tego źródła maleją. Nowy system miałby na celu wyrównanie strat poprzez opodatkowanie faktycznego użytkowania dróg, a nie zakupu paliwa.

Jakie metody pomiaru kilometrów są rozważane?

Projekt ustawy przewiduje testowanie różnych sposobów pomiaru przejechanych kilometrów, w tym metod nieopartych na danych lokalizacyjnych. Oznacza to, że uczestnicy programu nie będą musieli korzystać z GPS. Możliwe rozwiązania obejmują:

• Raportowanie przebiegu na podstawie licznika kilometrów (odometru),
• Systemy weryfikacji liczby przejechanych mil,
• Inne metody pomiaru, które nie wymagają śledzenia lokalizacji.

Ponadto ustawa nakłada obowiązek gromadzenia jedynie niezbędnych danych oraz wprowadzenia zabezpieczeń dotyczących ich przechowywania, przesyłania i usuwania. Władze stanowe mają również zbadać, czy różne systemy pomiarowe mogą chronić prywatność kierowców, jednocześnie zapobiegając oszustwom i zapewniając dokładne raportowanie.

Prywatność pod znakiem zapytania — co budzi obawy?

Mimo zapewnień o ochronie danych, projekt ustawy pozostawia wiele niewyjaśnionych kwestii. Nie ma jednoznacznego zakazu stosowania śledzenia GPS, nie określono maksymalnego okresu przechowywania danych, a także nie wprowadzono ograniczeń dotyczących dostępu organów ścigania, firm trzecich czy przyszłych zmian w programie.

Eksperci ostrzegają, że pozornie prosty system oparty na liczbie przejechanych kilometrów może przerodzić się w szerszy mechanizm monitorowania tras, godzin i częstotliwości podróży kierowców. To z kolei budzi poważne wątpliwości dotyczące prywatności i możliwości nadużyć.

Alternatywa dla właścicieli samochodów elektrycznych

Osobną kwestią jest projekt ustawy SB 3566, który już teraz daje właścicielom samochodów elektrycznych wybór: płacić stałą roczną opłatę w wysokości 320 dolarów lub 1,5 centa za każdy przejechany kilometr, z limitem 320 dolarów. Ponieważ metody raportowania kilometrów nie zostały jeszcze ostatecznie określone, politycy mają czas na dostosowanie przepisów dotyczących ochrony prywatności przed ewentualnym wprowadzeniem trwałych zmian.

„Nowy system opodatkowania dróg może być krokiem w dobrą stronę, ale bez odpowiednich zabezpieczeń stanie się narzędziem inwigilacji.”

Czy Illinois pójdzie śladem innych stanów?

Wiele stanów USA, takich jak Oregon, Utah czy Kalifornia, już testuje lub wprowadza systemy opłat za przejechane kilometry. Jednak każdy z nich stawia sobie za cel ochronę prywatności uczestników. Illinois, wprowadzając własny projekt, musi znaleźć równowagę między efektywnym finansowaniem dróg a poszanowaniem praw obywateli.

Pomysł ten może okazać się konieczny w obliczu malejących wpływów z podatków paliwowych, jednak jego powodzenie zależy od transparentności, odpowiednich regulacji i zaufania społecznego.