Pokolenie Z nie jest jednolite — badania to potwierdzają

Dwie twarze pokolenia Z: podział wywołany pandemią

Pokolenie Z nie jest jednolitą grupą — badania sugerują, że dzieli się na dwie odrębne podgrupy, których podział nastąpił w wyniku pandemii COVID-19. Młodsza część tej generacji, określana mianem Gen Z 2.0, charakteryzuje się zupełnie innymi doświadczeniami niż starsi przedstawiciele pokolenia, zwani Gen Z 1.0.

Gen Z 1.0 vs. Gen Z 2.0: kluczowe różnice

Rachel Janfaza, autorka newslettera The Up and Up, wprowadziła podział na Gen Z 1.0 i Gen Z 2.0 na podstawie badań przeprowadzonych wśród uczniów szkół średnich i studentów.

Gen Z 1.0 ukończyła szkołę średnią przed pandemią. Dorastała bez TikToka, a ruch Black Lives Matter był dla niej częścią codziennej rzeczywistości. Z kolei Gen Z 2.0 ukończyła szkołę w trakcie lub po pandemii — ich edukacja była kształtowana przez lockdowny, zdalne nauczanie i noszenie maseczek.

„Żadne inne pokolenie w nowoczesnej historii nie przeszło przez tak bezprecedensową pandemię”, mówi Janfaza w rozmowie z Axios. „I żadne inne pokolenie nie doświadczyło tak szybkiej zmiany w sposobie komunikacji i kultury, jak nasze”.

Polityczne podziały się pogłębiają

Według badań przeprowadzonych przez Yale wiosną 2026 roku, 52% wyborców w wieku 18–22 lat popierało Demokratów w głosowaniu na kongres. To diametralna zmiana w porównaniu z poprzednim rokiem, kiedy to młodsi wyborcy faworyzowali Republikanów z przewagą prawie 12 punktów procentowych.

Wyjątkiem byli młodzi mężczyźni w wieku 18–22 lat — jedyna grupa wiekowa, która odwróciła się od Demokratów.

Przyczyny zmiany nastrojów

Amanda Edelman z Edelman’s Gen Z Lab wskazuje, że Gen Z 1.0 dorastała w okresie pierwszej kadencji Trumpa i buntowała się przeciwko prawicy. Natomiast wśród Gen Z 2.0 doszło do silnego sprzeciwu wobec dotychczasowego status quo.

„Wcześniejsze przesunięcie na prawo nie wynikało z prawdziwych poglądów konserwatywnych, ale z buntu i frustracji wobec istniejącego porządku” — wyjaśnia Edelman.

Należy jednak pamiętać, że próbka badawcza Yale’a w grupie wiekowej 18–22 lat była zdominowana przez mężczyzn, co może wpływać na wyniki sondażu.

Niezdecydowani i nieprzewidywalni

18% najmłodszych wyborców pozostaje niezdecydowanych — znacznie więcej niż w starszych grupach wiekowych. To oznacza, że wyniki mogą jeszcze ulec zmianie. Jednak ogólny trend niestabilności politycznej wśród młodych wyborców utrzymuje się w kolejnych badaniach.

Głos młodych: co ich naprawdę interesuje?

Eli Kalberer, 17-letni uczeń szkoły średniej i stypendysta programu New Voters 250 Fellow, podkreśla, że młodzi Amerykanie są bardziej skłonni głosować na polityków, którzy potrafią nawiązać z nimi kontakt.

„Uważam, że zdolność każdej partii do okazania, że rozumie młodych ludzi — lub wręcz do bycia jednym z nich — ma ogromny wpływ na głosowanie młodych” — mówi. Jako przykład podaje burmistrza Nowego Jorku, Zohrana Mamdaniego, którego popularność wśród Gen Z wzrosła dzięki autentyczności.

Młodzi ludzie, zdaniem Kalberera, są zmęczeni „wojną kulturową”, gdy muszą mierzyć się z realnymi problemami, takimi jak wysokie koszty życia i edukacji.

Podziały wykraczające poza politykę

Jess Siles, dyrektorka ds. komunikacji w organizacji Voters of Tomorrow i przedstawicielka Gen Z 1.0, zauważa, że rozczarowanie demokracją dotyka całe pokolenie. Podziały między Gen Z 1.0 a Gen Z 2.0 uwidaczniają się nie tylko w głosowaniu, ale także w podejściu do instytucji, marek, technologii oraz sposobie budowania zaufania.

Te różnice wpływają na postawy wobec sztucznej inteligencji, nawiązywania relacji, polityki zagranicznej i wielu innych obszarów życia.