Kanser taramalarında ciddi eşitsizlikler
Kaynakları sınırlı bölgelerde yaşayan bireyler, federal kliniklerde kanser taramalarına daha az erişebiliyor. Federally Qualified Health Centers (FQHC) olarak adlandırılan bu klinikler, düşük gelirli bölgelerde yaşayanlara tıbbi tedavi ve koruyucu sağlık hizmetleri sunuyor.
Georgia Üniversitesi Halk Sağlığı Fakültesi'nde yardımcı doçent olan Eunhae Shin, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Bu bulgular oldukça endişe verici. Çünkü bu bölgelerde yaşayan bireylerin daha sağlıksız beslendiğini, fiziksel aktiviteye daha az katıldığını ve tütün kullanım oranlarının daha yüksek olduğunu biliyoruz" dedi.
Shin, "Bu faktörler kanser riskini artırıyor. Ancak bu bireyler hayati önem taşıyan tarama hizmetlerine ulaşamıyor" ifadelerini kullandı.
En büyük fark kolon kanseri taramalarında
Araştırmaya göre, kolon kanseri taramalarında en büyük eşitsizlik yaşanıyor. Kaynakları sınırlı bölgelerde yaşayan bireylerin kolon kanseri taramasına katılım oranı, daha fazla kaynağa sahip bölgelerde yaşayanlara göre yaklaşık 15 puan daha düşük.
Benzer şekilde, meme kanseri taramalarında bu fark 11 puan, rahim ağzı kanseri taramalarında ise 8 puan olarak ölçüldü.
Sosyoekonomik durum tarama oranlarını etkiliyor
Araştırmacılar, tarama oranlarındaki en büyük farkın sosyoekonomik durum olduğunu belirtiyor. Gelir düzeyi, işsizlik oranı ve eğitim seviyesi gibi faktörler, bireylerin kanser taramalarına erişimini doğrudan etkiliyor.
Shin, "Düşük eğitim ve gelir düzeyine sahip bireyler, koruyucu sağlık hizmetlerine ulaşmada birçok lojistik engelle karşılaşıyor. Sağlık okuryazarlığının düşük olması ve işten izin alamama gibi sorunlar, bu engellerin başında geliyor" dedi.
Engelli bireyler ve İngilizce yeterliliği düşük olanlar da kanser taramalarına erişimde ek zorluklarla karşılaşıyor.
Çözüm önerileri: Evde test ve tele sağlık
Araştırmacılar, kolon kanseri için evde test kitleri ve tele sağlık hizmetlerinin, bireylerin sağlık hizmetlerine evlerinden veya yerel toplum merkezlerinden erişimini kolaylaştırabileceğini öne sürüyor.
FQHC'lerin karşılaştığı finansal ve personel sıkıntıları da hizmet sunumunu zorlaştırıyor. Araştırmacılar, bu kliniklerin hizmetleri için yapılan ödemelerin yeniden düzenlenmesinin de çözüm olabileceğini belirtiyor.
"FQHC'lerdeki hastalara daha fazla dikkat etmemiz gerekiyor. Sağlık sistemlerinden bahsederken genellikle hastaneler ve doktorlar konuşuluyor, ancak FQHC'ler de son derece önemli bir rol oynuyor."
Shin, "Bu alanda daha fazla araştırma yapılmalı ve kanser eşitsizliklerinin yanı sıra diğer kronik hastalıkların da azaltılması için politika düzeyinde daha fazla ilgi gösterilmeli" diye ekledi.
Araştırma verileri ve sonuçları
Araştırma, 2022 Sağlık Kaynakları ve Hizmetleri İdaresi (HRSA) Veri Sisteminden elde edilen verilerle gerçekleştirildi. Bu veri seti, tüm ABD eyaletleri ve Washington DC'de hizmet veren 1.300'den fazla FQHC'nin verilerini içeriyor ve 29,8 milyon hastaya hizmet sunuyor.
Çalışma sonuçları, Journal of General Internal Medicine dergisinde yayımlandı.