Kaliforniya’nın San Diego ilçesinde 230 dönümlük bir alanda Evergreen Wholesale isimli fidancılık işletmesini 40 yıldır yöneten Mark Collins, bu yıl eyalet tarım departmanı yetkililerinin 32 binden fazla turunçgil fidanını imha etmesi nedeniyle işletmesini kapatma noktasına geldi.

Collins, Kaliforniya Tarım ve Gıda Bakanlığı’na (CDFA) karşı federal mahkemede dava açtı. Dava dilekçesinde, devletin aldığı kararın kendisine 3 milyon doları aşan zarara yol açtığını öne sürüyor.

Asya Turunçgil Psyllid: Küçük Böcek, Büyük Tehdit

Sorunun kaynağı, Asya turunçgil psyllid (ACP) adı verilen ve sadece 3 milimetre boyundaki kahverengi benekli böcek. Bu böcekler, huanglongbing ya da bilinen adıyla ‘turunçgil yeşillenmesi’ hastalığını taşıyor. Hastalık, insan ve hayvanlara zarar vermiyor ancak enfekte ağaçların birkaç yıl içinde ölmesine neden oluyor.

Florida’daki turunçgil çiftliklerinde büyük tahribata yol açan bu hastalık, Kaliforniya’da ilk kez 2008 yılında tespit edildi. O günden bu yana eyaletin güney bölgelerine yayılan ACP’ler, yetkilileri endişelendiriyor.

5 Mil Yarıçapında Karantina Kararı

2018 yılında eyalet yetkilileri, huanglongbing hastalığı tespit edilen herhangi bir bitkinin 5 mil yarıçapındaki tüm turunçgil ürünlerine acil karantina uygulama kararı aldı. Bu karar, turunçgil endüstrisini korumayı hedefliyordu.

Collins ise bu kararın kendisini nasıl vurduğunu şöyle anlatıyor: “ACP’ler nemli iklimleri tercih eder, ancak benim çiftliğim Escondido’da, daha kuru bir bölgede bulunuyor. Yine de riski göz önünde bulundurarak, bitkilerimi korumak için özel bir ACP evid inşa ettim. Düzenli ilaçlama ve toprak tedavisi yaptım, ancak devlet bunu görmezden geldi.”

Üç Seçenek, Tek Sonuç: Fidanların İmhası

Collins’in dava dilekçesine göre, Kasım 2023’te CDFA, beş mil uzakta tespit edildiği iddia edilen huanglongbing hastalığı nedeniyle bir karantina bölgesi ilan etti. Bu bölge, Collins’in çiftliğinin sadece bir köşesini kapsıyordu ve o bölgede hiç turunçgil ağacı bulunmuyordu.

Yetkililer, Collins’e üç seçenek sundu:

  • Tüm fidanları böceklere dayanıklı yapılara taşımak ve iki yıl boyunca sadece karantina bölgesi içinde satış yapmak,
  • Fidanları toprağa dikmek (Collins’e göre bu yıllar alacak ve tümünü yerleştirmek mümkün değil),
  • Veya stoklarını imha etmek.

Collins, işletmesini kurtarmak için ilk seçeneği tercih etti ve yeni fidanları ACP evidlerine yerleştirdi. Ancak devletin kendisiyle iş birliği yapmayı reddettiğini iddia ediyor.

2025 Mayıs’ında yapılan idari duruşmada, CDFA’nın Evergreen’in arazisinde ACP tespit edemediği ortaya çıktı. Collins, ağaçlarının sağlıklı olduğunu savunmasına rağmen, birkaç ay sonra bir hakim, CDFA’nın fidanları imha etmesi ve kaldırması yönünde karar verdi. Bu yılın Ocak ayında devlet yetkilileri, Collins’in çiftliğine giderek fidanları imha etti.

İşletme Sahibi: “Devlet Bizi Yok Saydı”

“Yıllarca bu işi yaptım. Devletin aldığı kararlar, benim ve çalışanlarımın geçimini tehdit etti. Bize sunulan seçenekler uygulanabilir değildi. Devlet, bizimle birlikte çözüm üretmek yerine, varlığımızı yok etmeyi tercih etti.”

Collins’in davası, devletin turunçgil endüstrisini koruma adına aldığı sert önlemlerin, küçük işletmeler üzerindeki yıkıcı etkilerini de gözler önüne seriyor.

Kaynak: Reason