Başkan Donald Trump’ın görev süresi boyunca ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), küçük ve aktivist yatırımcıların EDGAR adı verilen resmi bildirim sistemi üzerinden endişelerini dile getirmesini giderek zorlaştırdı. Bu kısıtlamaya yanıt olarak yatırımcılar, Proxy Open Exchange (POE) adlı alternatif bir platform oluşturarak, şeffaflığı artırmayı ve seslerini duyurmayı hedefliyor.

EDGAR’a Erişim Kısıtlaması ve POE’nin Doğuşu

Ocak ayında SEC, elinde 5 milyon dolardan az hisse bulunan yatırımcıların, diğer hissedarlara yönelik “muafiyetli çağrı” adı verilen bildirimleri EDGAR üzerinden yapmasını yasakladı. Bu bildirimler genellikle iklim eylemleri, yönetim kurulu hesap verebilirliği ve çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık gibi konularda yatırımcıların görüşlerini ortaya koymak için kullanılıyordu.

As You Sow adlı hissedar savunuculuğu grubunun CEO’su Andrew Behar, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Serbest piyasa iletişim gerektirir. Eğer EDGAR’ı kapatıyorlarsa, biz de POE’yi açıyoruz” dedi. POE’nin lansmanından sadece bir hafta sonra platformda 63 bildirim yapılırken, EDGAR’da 2026 yılında şu ana kadar sadece 39 muafiyetli çağrı kaydedildi.

SEC’in Savunması ve Eleştiriler

SEC, POE hakkında yorum yapmayı reddetti ancak daha önce Grist’e yaptığı açıklamada, sistemin erişimini kısıtlamasının nedenini “hükümetin kapsamını daraltmak, yükümlülükleri azaltmak ve acil dikkat gerektiren büyük hacimli talepleri kontrol altına almak” olarak açıkladı. Komisyon sözcüsü, “Yıllar içinde şirketler, bu kullanımın yatırımcı tabanında kafa karışıklığına yol açtığını dile getirdi” ifadelerini kullandı. SEC ayrıca, hissedarların basın bültenleri, e-postalar, web siteleri, sosyal medya ve elektronik hissedar forumları gibi diğer yaygın yöntemleri kullanabileceğini belirtti.

Ancak eleştirmenler, bu adımı “rahatsız edici yatırımcıları susturma girişimi” olarak değerlendiriyor. POE, resmi platforma alternatif olarak geliştirilen tek girişim değil. Örneğin, Interfaith Center on Corporate Responsibility adlı kar amacı gütmeyen kuruluş da üyelerine yönelik muafiyetli çağrıları ve vekaletname memorandumlarını kendi web sitesinde yayınlamaya başladı. Yine de POE, hükümetin yarattığı boşluğu doldurmak için şimdiye kadarki en kapsamlı girişim olarak öne çıkıyor.

POE Nasıl Çalışıyor?

POE, EDGAR sistemini taklit edecek şekilde tasarlandı. Hatta bireyler ve şirketleri tanımlamak için kullanılan merkezi endeks anahtarları adı verilen aynı kod setine dayanıyor. As You Sow, gönderileri temel hatalar açısından inceleyerek kontrol etse de içerik filtrelemesi yapmıyor. Bu da POE’nin, tıpkı EDGAR gibi, tüm görüşlere açık bir platform olmasını sağlıyor.

Interfaith Center on Corporate Responsibility’un kıdemli politika danışmanı Tim Smith, POE’yi “tüm görüşlere sahip insanların kendi çağrılarını yayınlayabileceği büyük bir kamu sitesi kurma konusunda cesur ve yenilikçi bir yaklaşım” olarak nitelendirdi. Smith, “Bir iklim çözümü için çağrıda bulunan bir yatırımcı olabilir, çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılığa karşı çıkan muhafazakar bir yatırımcı da olabilir” dedi.

POE’ye yapılan tüm bildirimler, EDGAR’dakiyle aynı yasal dolandırıcılık karşıtı hükümlere tabi olacak. Jill Fisch, Pennsylvania Üniversitesi’nde hukuk profesörü olarak, “POE’nin sunduğu şeffaflık ve erişim, yatırımcıların şirketlere karşı sorumluluk almasını kolaylaştıracak” yorumunu yaptı.