Kişilər də iş qüvvəsindən geri qalır: Əmək bazarındakı dəyişən dinamikalar

İş qüvvəsindən çıxan kişilər: Səbəblər və nəticələr

Qadınlar və xüsusilə işləyən analar uzun müddətdir ki, iş yerində bərabərlik uğrunda mübarizə aparırlar. Lakin son məlumatlar göstərir ki, kişilər də müxtəlif səbəblərdən iş qüvvəsindən çıxırlar. Bu tendensiya, əsasən, sənaye strukturunun dəyişməsi və gender bərabərliyinin inkişafı ilə bağlıdır.

Kişilərin iş qüvvəsindən çıxmasının əsas səbəbləri

• Sənaye dəyişiklikləri: Son aylarda kişilərin üstünlük təşkil etdiyi sənayelər (məsələn, istehsalat) iş yerləri itirir, halbuki qadınların dominant olduğu sahələrdə (məsələn, səhiyyə və təhsil) iş yerləri artır.
• Təhsil və peşəkar inkişaf: Gənc kişilərin bir hissəsi karyeralarını dayandıraraq təhsil almağa və ya yeni peşələr öyrənməyə üstünlük verirlər.
• Sağlamlıq problemləri: Kişilərin böyük bir qismi iş qüvvəsindən sağlamlıq problemləri və ya qabiliyyətlərin itirilməsi səbəbindən çıxırlar.
• Maliyyə və sosial səbəblər: Kişilərin bir hissəsi evdə qalaraq ailələrinə qayğı göstərir, digərləri isə evlənməkdən və ya ailə qurmaqdan çəkindiklərinə görə işsiz qalırlar.

Statistik məlumatlar: Kişilərin iş qüvvəsindəki mövqeyi necə dəyişir?

ABŞ-nin əmək bazarına dair son məlumatlar göstərir ki, aprel ayında kişilərin işləyən və ya iş axtaran sayında rekord eniş müşahidə olunub. Bu, pandemiya dövründən sonra ən aşağı səviyyəyə bərabərdir. 2025-ci ilin fevral ayından 2026-cı ilin fevral ayına qədər qadınların iş yerlərindəki payı 300 min artmış, kişilərin payı isə 142 min azalmışdır.

2020-ci ildə qadınlar kişiləri keçərək qeyri-aqrar iş yerlərində dominant mövqe qazanmışdılar. Lakin pandemiya dövründəki iş yerlərinin itirilməsi və sistemli problemlər nəticəsində qadınlar yenidən geridə qaldılar. Buna baxmayaraq, 2025-ci ilin əvvəllərində qadınlar yenidən kişiləri keçərək iş yerlərində dominant mövqe qazandılar.

Kişilərin iş qüvvəsindən çıxmasının nəticələri

Bu dəyişikliklər yalnız yaşlı işçilərin təqaüdə çıxması ilə əlaqəli deyil. Gənc kişilər də müxtəlif səbəblərdən iş qüvvəsindən çıxırlar. Onların bir hissəsi təhsil almağa, digərləri isə ailələrinə qayğı göstərməyə üstünlük verirlər. Bununla belə, kişilərin böyük bir qismi sağlamlıq problemləri səbəbindən işsiz qalırlar.

Maliyyə və sosial səbəblər də kişilərin iş qüvvəsindən çıxmasına səbəb olur. Kişilərin bir hissəsi evdə qalaraq ailələrinə qayğı göstərir, digərləri isə evlənməkdən çəkindiklərinə görə işsiz qalırlar. Bu tendensiya, xüsusilə, kollec təhsili olmayan kişilər arasında daha çox müşahidə olunur.

Qadınların mövqeyi: Bərabərlik hələ tam əldə olunmayıb

Qadınlar iş yerlərində müəyyən uğurlara nail olsalar da, onların mövqeyi hələ də çox möhkəm deyil. 2025-ci ilin ilk yarısında 212 min qadın iş qüvvəsindən çıxmışdır. Bu, xüsusilə, işləyən analar üçün böyük bir problemdir. Qadınlar iş yerlərindəki bərabərliyə baxmayaraq, hələ də müxtəlif çətinliklərlə qarşılaşırlar.

"İş yerindəki bərabərlik hələ tam əldə olunmayıb. Qadınlar və kişilər müxtəlif səbəblərdən iş qüvvəsindən çıxırlar. Bu, sənaye strukturunun dəyişməsi və gender bərabərliyinin inkişafı ilə bağlıdır."

Nəticə: Əmək bazarındakı dəyişikliklərə necə uyğunlaşmalı?

İş yerindəki bərabərlik və gender fərqliliklərinin aradan qaldırılması üçün dövlət və şirkətlər tərəfindən yeni strategiyaların tətbiq olunması vacibdir. Kişilərin və qadınların bərabər şəkildə iş yerlərində iştirak etməsi üçün şəraitin yaradılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Eyni zamanda, sənaye strukturunun dəyişməsi ilə əlaqədar olaraq, yeni peşələrin və təhsil proqramlarının inkişaf etdirilməsi vacibdir. Bu, xüsusilə, kişilərin dominant olduğu sənayelərdə iş yerlərinin itirilməsi ilə əlaqədardır.