Mən karyeram boyu mənə verilmiş müsahibə suallarından biri də belə idi: “Sizin düşmənləriniz kimlərdir?” Həmişə cavabsız qalmışam. Düşmənlərim yox idi. Güclü düşmənlər siyahısından məhrum olduğumda isə cavabım həmişə eyni olurdu: “Siz necə rəqibsiz qalib gəlirsiz?”
Bu suala cavab verə bilmədiyimdə isə qarşı tərəfdəki reaksiya daima eyni idi: “Düşmənlərə malik olmadan necə rəqabət apara bilərsən? Necə güclü ola bilərsən?”
Zaman keçdikcə anladım ki, bu “düşmən” anlayışı kişilərin güc haqqında təsəvvüründən qaynaqlanır. Kişilər gücü belə qəbul edirlər: Mən qalib gəlmək üçün, sən məğlub olmalısan. Bu səbəbdən də karyera uğrunda rəqiblərə qarşı amansız olmaq tövsiyəsi, əslində, mənə özümü zorakılığa aparan yol idi. Lakin mənim üçün bu yol qeyri-mümkün idi.
Uşaqlıqda mən də zorakılığa məruz qalmışam. Bu mənim üçün çox ağır idi. O vaxtdan qərara gəldim ki, heç vaxt özümü zorakılığa çevirəcək addımlar atmayacağam. Bunu etmək karyerama zərər vursa belə, mənim üçün vacib deyil. Mən həmişə başqa yol tapacağam.
Bəzən özümə belə sual verirdim: “Mən çox nəzakətli olduğum üçün karyeramı məhdudlaşdırıram?” Və ya “Güclü olmaq lazımdırsa, mən necə güclü ola bilərəm?” Hətta ən böyük məsuliyyətlərlə qarşılaşdığım vaxtlarda — minlərlə işçinin rəhbəri olduğum, milyonlarla dollar büdcə idarə etdiyim, milyardlarla dollar gəlir artırdığım vaxtlarda belə — özümü heç vaxt güclü hiss etmirdim. Əksinə, həmişə ağır məsuliyyət hissi keçirdim.
Zorakı Rəhbərlə qarşılaşma
Bir gün gəldi ki, mənim üçün bu “güclülük” anlayışına necə reaksiya verməli olduğum tamamilə aydın oldu. Mən Long-Aylenddə müştərinin ofisində idim. Kiçik bir konfrans otağında texnologiya üzrə vitse-prezident — iri, dominant bir şəxs — və onun birbaşa tabeliyində olan Seth adlı işçi otururdu.
Vitse-prezident mənə dedi: “Bu problemin səbəbi Sethdir. O, axmaq səhvlər edir. İşini yaxşı bilmir. Heç kim onun sözünə qulaq asmır. O, hər şeyi pozur.”
Seth isə sanki kiçilmiş, utanc içində idi. Mən isə onun üçün çox acı çəkirdim. Mən də belə zorakılığın nə olduğunu yaxşı bilirdim. “Kiçik Patti”nin uşaqlıq travmaları yenidən canlanırdı. Mən Sethlə əvvəl də çalışmışam. O, bu vitse-prezidentdən yüz dəfə çox biliyə malik idi. Problem Sethdə deyil idi. Problem bu vitse-prezidentdə idi — o, zorakının bir növü idi.
Lakin hadisələrin gedişində çox qəribə bir şey baş verdi. Vitse-prezident mənimlə birlikdə çıxarkən lobbidə onun rəhbəri ilə qarşılaşdı. Və qəfil olaraq, bu zoraki şəxs rəhbərinin qarşısında tamamilə dəyişdi — sanki qorxaq bir qulluqçuya çevrildi. Mənə isə bu çox qəribə və mərhəmətsiz göründü. O, Sethi zəiflətməkdən güc alırdı, amma rəhbərinin qarşısında isə tamamilə aciz idi.
Bu hadisədən sonra mən anladım ki, həqiqi liderlik güc haqqında deyil, məsuliyyət və hörmət haqqındadır. Mən həmişə başqalarına hörmətlə yanaşmaqla, həm də özümü qorumağı bacardım. Bu, mənim karyeramda bəzi imkanlarımı itirməyimə səbəb olsa belə, mənim üçün ən doğru yol idi.