Trump İran qarşısında qalmaqallı seçimlərlə üzləşir: Alçaldılma və ya müharibə

ABŞ prezidenti Donald Trumpın İranla bağlı siyasəti yenidən müzakirə mövzusuna çevrilib. Bu məsələdə Trumpla bağlı mövcud seçiminin çox məhdud olduğu və ya hər hansı addımın ciddi nəticələr doğura biləcəyi qeyd edilir.

Trumpın İranla bağlı dilemma

ABŞ prezidenti Donald Trump İranla bağlı siyasətdə qarşılaşdığı əsas dilemma haqqında danışılır: İranla razılaşmaq üçün alçaldıcı addımlar atmaq, yoxsa müharibə yolunu seçmək. Bu mövzuda Columbia Universitetinin siyasi elm üzrə professoru Elizabeth Saunders ilə müsahibə keçirilib.

«Bu məsələni böyük hərəkətsiz obyektlə qarşılaşmaq kimi düşünürəm – bu, Hörmüz boğazıdır. İranla bağlı nüvə məsələsi diplomatik yolla həll edilmişdi, lakin Trump onu pozdu. O, İranı bombalamaq və İranı masaya oturtmaq üçün çoxlu hərbi güc sərf edə bilər. Lakin Hörmüz boğazı məsələsini nəzərə alsaq, məsələ tamamilə dəyişir.»

Saunders qeyd edir ki, İran Hörmüz boğazında böyük təsirə malikdir və bu, ABŞ-nin hər hansı hərbi addımına qarşı böyük maneə yaradır. O, həmçinin qeyd edir ki, Trumpun İranı tamamilə məhv etmək istəməsi də real seçenek deyil.

Alçaldılma və ya müharibə yolu

Ekspertlərin fikrincə, Trumpun İranla bağlı iki əsas yolu var:

• Alçaldılma yolu: İranla razılaşmaq üçün ABŞ-nin müəyyən güzəştlərə getməsi tələb olunur. Lakin İranın Hörmüz boğazındakı mövqeyi səbəbindən bu proses çox çətinləşir.
• Müharibə yolu: İranı tamamilə məhv etmək və ya böyük ziyan vurmaq üçün hərbi əməliyyatlar həyata keçirmək. Lakin bu da İranın böyük müqaviməti ilə qarşılaşa bilər.

Saunders qeyd edir ki, ABŞ-nin İranla razılaşmaq üçün Hörmüz boğazındakı İran təhlükəsini qəbul etməsi və uzunmüddətli hərbi mövcudiyyətə hazırlaşması lazımdır.

Nəticə

Ekspertlər Trumpun İranla bağlı siyasətdə çox məhdud seçiminin olduğunu qeyd edir. İranla razılaşmaq üçün ABŞ-nin müəyyən güzəştlərə getməsi və Hörmüz boğazındakı mövqeyini qəbul etməsi tələb olunur. Digər tərəfdən, hər hansı hərbi əməliyyat İranın böyük müqaviməti ilə qarşılaşa bilər. Bu səbəbdən Trumpun qarşılaşdığı əsas dilemma: alçaldılma və ya müharibə yolu ilə üzləşməkdir.