Twee recente gesprekken die ik voerde voor Reason spoken nog steeds door mijn hoofd. Hoewel de betrokkenen – acteur en regisseur Andy Serkis en opperrechter Neil Gorsuch – diametraal tegenover elkaar staan, tonen ze aan waarom we het verleden beter moeten begrijpen om het heden te doorgronden en een betere toekomst te bouwen.
Serkis, bekend van zijn iconische rollen als Gollum en King Kong, regisseerde recent een nieuwe animatieversie van George Orwells Animal Farm. Deze film krijgt echter zware kritiek op Rotten Tomatoes, met slechts 26% op de Tomatometer. Gorsuch, sinds 2017 rechter aan het Hooggerechtshof, schreef onlangs een kinderboek: Heroes of 1776. Dit boek vertelt het verhaal van de totstandkoming van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring.
Tijdens mijn gesprek met Serkis bespraken we geschiedenis en vooruitgang. Zijn versie van Animal Farm vervangt de Sovjet-context van Orwells origineel door een moderne setting. De schurk is nu een expansionistische miljardair die de boerderij wil overnemen om een groot kantoorcomplex te bouwen. Deze aanpassing maakt de allegorie echter onlogisch. Waar Orwells verhaal gaat over totalitaire onderdrukking, lijkt de moderne versie te verwijzen naar de flexibele retourbeleid van Amazon of de groeiende secundaire arbeidsvoorwaarden.
Serkis’ verwarring gaat dieper. Toen ik hem vroeg of de wereld nu beter af is dan in 1945, toen Animal Farm voor het eerst verscheen, reageerde hij sceptisch.
"Ik denk niet dat we noodzakelijkerwijs in een betere wereld leven. Een deel van dit verhaal gaat over geschiedenis die zich herhaalt en waarom we steeds dezelfde fouten maken."
Ik vroeg door:
"U bent niet optimistisch over de vooruitgang, bijna 100 jaar na de Tweede Wereldoorlog en 30 jaar na de val van het communisme?"Zijn antwoord:
"Als je om je heen kijkt naar hoe we nu leven, lijkt dat niet zo."
Hoewel hij een film te verkopen had en veel kritiek kreeg op Animal Farm, denk ik dat hij eerlijk was. Hij ziet weinig echte, meetbare vooruitgang. Dat doet me denken aan veel Amerikanen, vooral aan de linkerkant van het politieke spectrum, die geloven dat het land even seksistisch, racistisch en homofobisch is als ooit tevoren – en zelfs economisch verder gepolariseerd. Ook aan de rechterkant heerst een sterke declinistische stroming, met nostalgie naar een verleden waarin één salaris alles kon kopen.
Dat is, kortom, onzin. In de Verenigde Staten stijgt het mediane inkomen nog steeds. De angst voor groeiende ongelijkheid en afnemende economische mobiliteit is ongegrond. Jongere generaties staan voor uitdagingen, maar – zoals economen als