Democratisch plan om Virginia’s Hooggerechtshof te herzien: lagere pensioenleeftijd en nieuwe rechters

Virginia’s Democraten zoeken laatste redmiddel tegen uitspraak Hooggerechtshof

Vorige week heeft het Hooggerechtshof van Virginia met een krappe meerderheid van 4-3 de nieuwe kieskaarten ongeldig verklaard. De procureur-generaal van Virginia, een Democraat, heeft aangekondigd dat hij bij het Amerikaanse Hooggerechtshof een spoedverzoek zal indienen. Hij baseert zich op de zogeheten independent legislature theory, maar experts zoals Rick Hasen twijfelen aan de kans van slagen van deze aanpak.

De uitspraak van de meerderheid lijkt juridisch sterk onderbouwd en valt binnen de grenzen van een rechterlijke beslissing. Toch zoeken Democraten in Virginia naar alternatieve wegen om hun kieskaarten alsnog door te voeren. Een van de meest omstreden ideeën die momenteel circuleert, is het verlagen van de pensioenleeftijd voor rechters van het Hooggerechtshof.

Het plan: lagere pensioenleeftijd en nieuwe rechters

Volgens een rapport van The New York Times zou een laatste poging van Democraten in Richmond kunnen bestaan uit het verlagen van de verplichte pensioenleeftijd voor rechters van 75 naar 54 jaar. Deze maatregel zou hen in staat stellen om de huidige rechters, die een meerderheid in het hof vormen, te ‘pensioneren’ en te vervangen door rechters die hun politieke voorkeur delen.

Het plan zou als volgt verlopen:

• De Algemene Vergadering van Virginia (gecontroleerd door Democraten) verlaagt de pensioenleeftijd voor rechters;
• De huidige rechters in de meerderheid worden ‘gepensioneerd’;
• Democraten benoemen nieuwe rechters die hun standpunten steunen;
• Het nieuwe hof verklaart de onafhankelijke kiescommissie ongeldig wegens gebrek aan openbare bekendmaking;
• De Algemene Vergadering voert nieuwe kieskaarten in.

Volgens The Downballot, een progressief nieuwsbrief, zou dit proces voor augustus kunnen worden afgerond, net op tijd voor de voorverkiezingen. De voorgestelde maatregel zou echter eerst moeten worden ondertekend door de gouverneur van Virginia, Glenn Youngkin, een Republikein. Zijn woordvoerster, Libby Wiet, heeft geen commentaar gegeven op het voorstel.

Juridische en politieke bezwaren

Het plan roept zowel juridische als ethische vragen op. Verschillende Democraten hebben zich al publiekelijk tegen de maatregel uitgesproken. Een van de weinigen die het plan steunt, is afgevaardigde Suhas Subramanyam uit Loudoun County. Hij stelt dat alles moet worden gedaan om de kieskaarten te behouden die vorige maand bij een referendum zijn goedgekeurd.

De juridische haalbaarheid van dit plan is echter twijfelachtig. Experts wijzen erop dat het verlagen van de pensioenleeftijd mogelijk in strijd is met de grondwet van Virginia. Daarnaast zou het proces kunnen leiden tot een constitutionele crisis en een verdere polarisatie van de politiek in de staat.

« Dit plan is een gevaarlijke inbreuk op de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en ondermijnt het vertrouwen in de democratie. »
— Politiek analist, naam niet genoemd

Alternatieve aanpak: beroep op gebrek aan bekendmaking

Een andere strategie die Democraten overwegen, is het gebruikmaken van een uitspraak van een circuitrechter in Tazewell County. Deze rechter oordeelde in januari dat een grondwetswijziging uit 2026 om kieskaarten te hertekenen ongeldig was, omdat er geen openbare bekendmaking had plaatsgevonden drie maanden voor de algemene verkiezingen.

Democraten zouden deze uitspraak kunnen gebruiken om te argumenteren dat ook de grondwetswijziging die de onafhankelijke kiescommissie instelde, ongeldig is wegens gebrek aan bekendmaking. Dit zou de Algemene Vergadering de bevoegdheid geven om zelf kieskaarten te tekenen.

Of deze aanpak juridisch standhoudt, is echter nog maar de vraag. Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft in het verleden benadrukt dat grondwettelijke wijzigingen moeten voldoen aan strikte procedures.

Conclusie: een riskante zet met onzekere afloop

Het plan van de Democraten in Virginia om de pensioenleeftijd te verlagen en nieuwe rechters te benoemen, is een radicale zet die de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht onder druk zet. Hoewel het een laatste poging is om de kieskaarten te behouden, roept het ernstige juridische en ethische vragen op. De komende weken zullen duidelijk maken of dit plan kans van slagen heeft of dat het zal leiden tot een verdere escalatie van de politieke strijd in Virginia.