Hoe Republikeinen en Democraten de verkiezingen manipuleren met herindeling

Herindeling als wapen in de politieke strijd

Zes maanden voor de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten zijn er al zetels in het Huis van Afgevaardigden aan het verschuiven. Niet door voorverkiezingen of speciale verkiezingen, maar door partijgebonden herindeling van kiesdistricten. Een tactiek die zowel Republikeinen als Democraten steeds vaker toepassen.

De Republikeinen startten vorig jaar met een offensief: vijf zetels in Texas, één in Missouri en één in North Carolina werden veiliggesteld. De Democraten reageerden met vijf zetels in Californië in november en vier in Virginia vorige week. Deze week probeert de GOP vier extra zetels te veroveren in Florida. En met een recente uitspraak van het Hooggerechtshof, dat de regels voor het meenemen van ras in kiesdistricten versoepelt, kunnen nog zeven staten hun kaarten hertekenen voor de verkiezingen van dit jaar.

Een draaierige dans van politieke hypocrisie

De politieke draaierij is opvallend. Partijen die zelf herindeling toepassen, veroordelen diezelfde praktijk bij de tegenstander. Zonder schaamte over de tegenstrijdigheid draaien politici hun argumenten om als een blad aan de boom, afhankelijk van wie er baat bij heeft.

De kunst van het gerrymanderen

Herindeling is al decennialang een creatieve bezigheid. Met behulp van kaarten en kiezersdata worden kiesdistricten zo getrokken dat de kiezers van de tegenpartij worden 'ingepakt' in een paar districten, terwijl de eigen kiezers zodanig worden verspreid dat ze in de meeste districten een meerderheid vormen. Soms resulteert dit in opvallende vormen, zoals Texas 35, New York 24 en Illinois 13.

Trump introduceert mid-decade herindeling

Een nieuwe tactiek werd vorig jaar geïntroduceerd door Donald Trump: herindeling midden in de legislatuur. Normaal gesproken vindt herindeling plaats aan het begin van elk decennium, na de volkstelling. Maar Trump besloot dat deze regel niet voor hem gold. Hij spoorde Republikeinen in Texas en andere Republikeinse staten aan om hun kiesdistricten aan te passen om zo meer zetels voor de GOP veilig te stellen.

De voormalige president had een moreel argument nodig om deze zet te rechtvaardigen. "We hebben in Texas de kans om vijf zetels te winnen," zei hij in augustus vorig jaar tegen CNBC. "Ik won Texas. Ik kreeg het hoogste aantal stemmen in de geschiedenis van Texas. En we hebben recht op vijf extra zetels."

Deze redenering – we wonnen de staat, dus we verdienen de zetels – is een veelgehoord excuus voor herindeling. Maar de cijfers liegen er niet om. In 2024 behaalde Trump 56% van de stemmen in Texas, terwijl de Republikeinen op dat moment 25 van de 38 zetels in handen hadden (66%). Met de nieuwe herindeling zullen ze naar verwachting 30 van de 38 zetels krijgen (79%). Trump claimt dus dat zijn 56% van de stemmen recht geeft op bijna 80% van de zetels.

De hypocrisie van politieke partijen

Deze praktijken laten zien hoe partijen hun eigen herindeling rechtvaardigen, terwijl ze diezelfde tactieken bij de tegenstander afkeuren. Het is een spel van macht en manipulatie, waarbij de regels worden aangepast aan de situatie. Met de recente uitspraak van het Hooggerechtshof wordt deze praktijk alleen maar makkelijker gemaakt.

Voor de verkiezingen van dit jaar kunnen nog zeven staten hun kiesdistricten hertekenen. Zelfs als slechts één of twee staten hier gebruik van maken, zoals Louisiana, zullen de Republikeinen daar de vruchten van plukken.