Ierse toezichthouders onderzoeken of Meta gebruikmaakt van 'dark patterns' om gebruikers weg te houden van niet-algoritmische feeds

De Ierse Commission for Regulation of Utilities (CRU) heeft een onderzoek gestart naar Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram, om te bepalen of het bedrijf gebruikmaakt van zogenaamde 'dark patterns' om gebruikers te ontmoedigen van niet-algoritmische nieuwsfeeds gebruik te maken.

Deze technieken, die gebruikers subtiel of soms zelfs dwingend naar een bepaalde actie leiden, zouden in strijd kunnen zijn met de Europese Digital Services Act (DSA). Deze wet verplicht grote online platforms om gebruikers eenvoudig toegang te bieden tot alternatieve, niet-algoritmische opties voor nieuws en content.

Het onderzoek volgt op klachten van gebruikers en belangenorganisaties die beweren dat Meta de standaardnieuwsfeeds op Facebook en Instagram zo ontwerpt dat algoritmische feeds worden gepromoot boven niet-algoritmische opties. Dit zou gebruikers onbewust beïnvloeden om meer tijd door te brengen op de platformen, wat de betrokkenheid en advertentie-inkomsten verhoogt.

Een woordvoerder van Meta liet weten dat het bedrijf de zorgen serieus neemt en samenwerkt met de Ierse toezichthouders. 'We blijven toegewijd aan het naleven van de DSA en streven ernaar een veilige en positieve ervaring voor al onze gebruikers te bieden', aldus de woordvoerder.

Wat zijn 'dark patterns'?

'Dark patterns' zijn ontwerptechnieken die gebruikers subtiel of soms zelfs dwingend naar een bepaalde actie leiden, vaak ten koste van hun eigenbelang. Voorbeelden hiervan zijn:

• Verborgen opties: Moeilijk vindbare knoppen of instellingen om een bepaalde actie te voorkomen.
• Misleidende taal: Gebruik van vage of onduidelijke formuleringen om gebruikers te misleiden.
• Dwingende keuzes: Gebruikers worden gedwongen een keuze te maken die in het voordeel van het platform is, zonder duidelijke uitleg.
• Herhalende prompts: Gebruikers worden herhaaldelijk gevraagd om een bepaalde actie uit te voeren, zoals het accepteren van cookies.

Wat betekent dit voor gebruikers?

Als Meta wordt betrapt op het gebruik van 'dark patterns', kan dit leiden tot boetes of andere maatregelen van de Europese Commissie. Gebruikers zouden dan beter in staat zijn om zelf te kiezen welke soort nieuwsfeed ze willen gebruiken, zonder beïnvloeding door het platform.

De uitkomst van het onderzoek kan ook gevolgen hebben voor andere grote techbedrijven die soortgelijke praktijken toepassen. Het benadrukt de groeiende aandacht voor ethisch ontwerp en transparantie in de digitale sector.