Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft deze week twee rechtszaken aangespannen tegen Colorado en de stad Denver. Beide zaken zijn ingediend bij de federale rechtbank in Colorado en richten zich tegen de lokale wapenwetgeving. Volgens Justitie schenden deze maatregelen het Tweede Amendement van de Amerikaanse grondwet.
De zaak wordt geleid door Harmeet Dhillon, adjunct-procureur-generaal en hoofd van de afdeling Burgerrechten. Zij betoogt dat zowel het verbod op zogenaamde 'aanvalswapens' als het beperken van het aantal kogels in een magazijn ongrondwettelijk zijn. De argumentatie is gebaseerd op een uitspraak van het Hooggerechtshof uit 2022, die stelt dat wapens die veelvuldig in gebruik zijn voor legaal gebruik, beschermd worden door het Tweede Amendement. Er is volgens de rechtbank geen historische traditie die dergelijke beperkingen rechtvaardigt.
"De grondwet is geen suggestie en het Tweede Amendement is geen tweederangsrecht," aldus waarnemend procureur-generaal Todd Blanche. "Het verbod van Denver op veelgebruikte semi-automatische geweren schendt direct het recht om wapens te dragen. Het ministerie van Justitie zal de vrijheden van wettige burgers in het hele land actief verdedigen."
Denvers verbod op 'aanvalswapens'
Denver voerde in 1989 een verbod in op zogenaamde 'aanvalswapens'. Dit was hetzelfde jaar waarin Californië als eerste staat een dergelijk verbod instelde. De term 'aanvalswapen' is echter geen technische term uit de wapenindustrie, maar een politiek geladen begrip. Het verwijst vaak naar wapens met specifieke kenmerken, zoals een pistoolgreep, inklapbare kolf of flitsonderdrukker.
Volgens Denvers verordening vallen alle semi-automatische pistolen en geweer met een vast of verwisselbaar magazijn van meer dan 15 kogels onder het verbod. Dit omvat veel populaire wapens in de Verenigde Staten, waaronder AR-15-geweren. De aanklacht in de zaak United States v. Denver benadrukt dat de term 'aanvalswapen' geen juridische basis heeft, maar vooral een retorisch middel is om politieke steun te winnen.
AR-15: het meest gebruikte geweer van Amerika
De AR-15 is het populairste geweer in de Verenigde Staten. Volgens gegevens van de National Shooting Sports Foundation (NSSF) bezitten Amerikanen meer dan 32 miljoen zogenaamde 'moderne sportgeweren', een term die de industrie gebruikt voor geweren die vaak onder 'aanvalswapens' vallen. Onderzoeksgegevens suggereren dat tussen de 16 en 25 miljoen Amerikanen ooit een AR-15-geweer hebben gebruikt. Deze geweren worden voornamelijk gebruikt voor legaal gebruik, zoals zelfverdediging, jagen en schietoefeningen.
Crimineel gebruik van deze geweren is zeldzaam. Uit FBI-gegevens uit 2019 blijkt dat slechts 364 moorden werden gepleegd met geweren van welk type dan ook, tegenover 6.368 met handwapens en 1.476 met messen of andere scherpe voorwerpen.
Magazijnen in het vizier
Ook het beperken van het aantal kogels in een magazijn wordt door Justitie betwist. Volgens de aanklacht zijn grote magazijnen, zoals die voor AR-15-geweren, in veelvuldig gebruik voor legaal gebruik. Het verbod op deze magazijnen zou daarom in strijd zijn met het Tweede Amendement.
De zaak van het ministerie van Justitie is een nieuwe stap in de aanhoudende discussie over wapenbezit en wapenwetgeving in de Verenigde Staten. Het benadrukt de spanning tussen lokale regelgeving en federale grondrechten.