Mediterrane mosselkweek dreigt te verdwijnen tegen 2050 door klimaatverandering

Klimaatverandering bedreigt mossel- en oesterkweek in de Middellandse Zee

De opwarming van de aarde en de verzuring van de oceanen door broeikasgassen hebben verstrekkende gevolgen voor de mariene ecosystemen. Een van de meest zichtbare slachtoffers zijn de schelpdieren, zoals oesters en mosselen. Deze dieren spelen een cruciale rol in zowel de lokale economieën als de voedselvoorziening van kustgemeenschappen wereldwijd. Maar hoe precies klimaatverandering de schelpdierkweek zal beïnvloeden, was tot nu toe onduidelijk.

Nieuw onderzoek toont alarmerende resultaten

Een recent onderzoek, gepubliceerd in Earth’s Future, werpt nu nieuw licht op deze kwestie. Wetenschappers onder leiding van Pernet et al. hebben met een innovatieve experimentele opzet de toekomstige opbrengsten van oester- en mosselkweek in de Middellandse Zee voorspeld voor de jaren 2050, 2075 en 2100. De resultaten zijn verontrustend: tegen 2050 zou de mosselproductie mogelijk volledig instorten, terwijl de oesteropbrengsten sterk zullen dalen.

Realistische omstandigheden in experimenten

Eerdere studies onderzochten schelpdieren vaak in gecontroleerde laboratoriumomstandigheden, die niet altijd representatief zijn voor de praktijk. Dit nieuwe onderzoek nam een andere aanpak. De onderzoekers ontwikkelden een systeem waarbij oesters en mosselen in tanks werden blootgesteld aan realistische omstandigheden. Ze pompten zeewater uit de Thau-lagune in Frankrijk – een gebied waar schelpdierkweek van groot economisch belang is – en simuleerden daarmee de natuurlijke schommelingen in zuurgraad, temperatuur en voedingsstoffen die ook in de praktijk voorkomen.

De opzet bestond uit 12 experimentele tanks. Drie tanks kregen zeewater onder huidige omstandigheden, terwijl de overige tanks water ontvingen dat was verwarmd en verzuurd volgens klimaatprojecties voor 2050, 2075 en 2100. Voor elk jaar waren drie tanks gereserveerd.

Mosselen lopen het grootste risico

De resultaten tonen aan dat oesters onder de voorspelde omstandigheden voor 2100 een overlevingspercentage van 7% minder hebben dan onder huidige omstandigheden, en hun groeisnelheid daalt met 40%. Dit suggereert dat de oesteropbrengsten in de Middellandse Zee de komende decennia sterk zullen afnemen.

Mosselen blijken nog kwetsbaarder. Deze dieren hebben een beperkter temperatuurbereik waarin ze kunnen overleven, en in sommige delen van de Middellandse Zee wordt de bovengrens al overschreden tijdens de zomermaanden. Dit leidt tot massale sterfte. In de experimentele tanks onder huidige omstandigheden overleefde slechts 60% van de mosselen, terwijl bijna alle mosselen stierven onder de voorspelde omstandigheden voor 2050.

Oproep tot actie

Op basis van deze bevindingen pleiten de onderzoekers voor dringende maatregelen om de schelpdierkweek in de Middellandse Zee te beschermen. Mogelijke oplossingen zijn het verplaatsen van mosselkweek naar koelere open zeeën of het ontwikkelen van co-kweek met algen om de veerkracht tegen klimaatverandering te vergroten. Zonder ingrijpen dreigt de mosselkweek in de regio tegen 2050 volledig te verdwijnen, met ernstige gevolgen voor de lokale economie en voedselvoorziening.

«Deze resultaten onderstrepen de noodzaak om nu actie te ondernemen. We moeten innovatieve oplossingen ontwikkelen om de schelpdierkweek veerkrachtiger te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering.»