NASA’s maanmissie: afhankelijk van Elon Musk, voor beter of slechter

Elon Musk heeft een wisselvallige relatie met de maan. Vorig jaar noemde hij het nog een ‘afleiding’ en stelde hij dat zijn aandacht volledig naar Mars ging. Toch lijkt hij nu weer serieus werk te maken van een terugkeer naar onze natuurlijke satelliet. En of Musk er zelf nu wel of niet enthousiast over is, NASA betaalt hem om er weer te komen.

De missie Artemis II, die vorige week succesvol werd afgerond, vestigde een nieuw record: astronauten vlogen verder van de aarde dan ooit tevoren. Maar een rondvlucht om de maan, zoals de vier bemanningsleden deden tijdens hun negen dagen in de ruimte, was niet het hoofddoel. Tegen 2028 wil NASA astronauten op de maan laten landen. Hoewel bewezen is dat we nog steeds naar de maan kunnen reizen, blijft een zachte landing een uitdaging. Sinds 1972 heeft geen mens meer een voet op de maan gezet, en de landingsapparatuur uit het Apollo-tijdperk is niet geschikt voor moderne raketten of de ambitie van NASA om langer op de maan te blijven.

Tot nu toe hebben astronauten in totaal iets meer dan drie dagen op het maanoppervlak doorgebracht. Sinds de start van het Artemis-programma heeft NASA een contract afgesloten met SpaceX, het meest winstgevende bedrijf van Musk, voor de ontwikkeling van geavanceerdere landingsapparatuur. Hoewel NASA altijd samenwerkt met particuliere bedrijven, is het aantal unieke contractpartners tussen 2021 en 2024 met 38% gedaald. SpaceX heeft inmiddels bijna $15 miljard aan contracten van de ruimtevaartorganisatie ontvangen, met bedragen die verdubbelden na de start van Artemis.

Volgens een onderzoek van The Washington Post heeft SpaceX een enorme invloed op de Amerikaanse ruimtevaart. Casey Dreier, hoofd ruimtevaartbeleid bij de Planetary Society, ziet zowel de voordelen als de risico’s van deze samenwerking. Aan de ene kant heeft NASA door de samenwerking met SpaceX de lanceringkosten verlaagd, de betrouwbaarheid vergroot en innovatie op het gebied van herbruikbare raketten gestimuleerd. Maar aan de andere kant waarschuwt hij voor een worst-case scenario.

Een voormalig financieel medewerker van NASA ontdekte dat SpaceX de besparingen op lanceerkosten niet doorberekende aan NASA. Zelfs na correctie voor inflatie verhogen de prijzen elk jaar. Bovendien kan SpaceX de tarieven blijven verhogen omdat het concurrenten uit de markt heeft gedrukt. “Dit bedrijf bepaalt nu de toegang tot de ruimte voor de VS,” aldus Dreier. “De technologieën die SpaceX zo succesvol maakten, zijn ontwikkeld met overheidsgeld, maar Musk bezit de rechten erop.”

Dreier waarschuwt: “Musk kan vrijwel alles doen met de lanceringen naar de ruimte – iets wat voorheen alleen supermachten konden doen.” Hij concludeert: “De overheid heeft door beleid enorme macht in handen gelegd bij één persoon.”

De waarde van de Artemis-contracten is het afgelopen jaar gegroeid, omdat NASA, net als andere federale wetenschappelijke instellingen, in een lastige positie verkeert. Doordat het Congres de voorgestelde bezuinigingen van de president heeft afgewezen, heeft NASA voldoende budget om zijn missies uit te voeren: een jaarlijks bedrag van $24,4 miljard, aangevuld met