Energiecrisis in Perzische Golf raakt meer dan olie en gas

De aanhoudende crisis in de Perzische Golf heeft verstrekkende gevolgen voor de wereldwijde energiemarkt. Landen die afhankelijk zijn van olie en gas uit de regio zien niet alleen hogere prijzen, maar worstelen ook met de vraag naar brandstof en elektriciteit. De sluiting van de Straat Hormuz – een cruciale scheepvaartroute – verergert de situatie aanzienlijk.

Maar de impact reikt verder dan alleen fossiele brandstoffen. Ook de productie van schone energie en batterijen komt onder druk te staan. Een sleutelgrondstof daarbij is zwavelzuur, dat essentieel is voor de verwerking van metalen zoals koper, kobalt, nikkel en lithium – allemaal cruciaal voor de energietransitie.

Zwavelzuur: de onzichtbare schakel in batterijproductie

Zwavelzuur wordt gebruikt bij de raffinage en verwerking van metalen die nodig zijn voor zonnepanelen, windturbines en batterijen. Bijvoorbeeld:

  • Koper: gebruikt in elektrische voertuigen (EV’s) en andere schone technologieën.
  • Nikkel en kobalt: essentieel voor lithium-ionbatterijen, die ook lithium bevatten.
  • Zeldzame aardmetalen: nodig voor magneten in windturbines en EV-motoren.
  • Siliconen wafers: gebruikt in zonnepanelen.

Een tekort aan zwavelzuur kan leiden tot hogere prijzen en schaarste van batterijen en elektrische voertuigen, juist op het moment dat consumenten massaal overstappen op duurzame alternatieven om de stijgende kosten van fossiele brandstoffen te ontwijken.

Midden-Oosten levert de helft van de wereldwijde zwavel

Ongeveer de helft van de wereldwijde zeetransporten van zwavel komt uit het Midden-Oosten, aldus Argus Media. Maar sinds het begin van de oorlog zijn slechts een handvol schepen met zwavel de Straat Hormuz gepasseerd. China, de grootste exporteur van zwavelzuur, heeft bovendien de export beperkt, zo meldt S&P Global.

Alvin Camba, fellow bij het Atlantic Council, waarschuwt in een analyse: "Zwavelzuur is een onvervangbare grondstof voor de productie van materialen voor hernieuwbare energie, zoals siliconen wafers in zonnepanelen, de nikkel, kobalt en zeldzame aardmetalen in magneten voor windturbines en EV-motoren, en de koperen bedrading in elk elektriciteitsnet en transformator."

Camba voegt toe: "Het meeste elementaire zwavel komt uit het Midden-Oosten en gaat naar landen zoals Indonesië, waar metalen worden verwerkt om batterijen te produceren voor bedrijven als Tesla, BYD en Honda."

Indonesië bijzonder kwetsbaar door zwaveltekort

Indonesië, dat ongeveer 60% van de wereldwijde nikkelproductie voor zijn rekening neemt, heeft slechts een voorraad zwavel voor ongeveer één maand, volgens analisten van Morgan Stanley. Zij voorspellen dat de energiecrisis langer zal aanhouden dan de heropening van de Straat Hormuz.

"We verwachten dat de energiecrisis zich zal voortzetten en zelfs verergeren na de heropening van de Straat Hormuz," aldus de analisten. "Dit zal de brandstofmarkten strakker houden, de productiekosten voor Indonesisch nikkel verhogen en de raffinagemarges in Azië opkrikken. Hogere energieprijzen zullen uiteindelijk doorwerken in de voedsel-, tech- en batterijketen."

Gevolgen voor consumenten en industrie

De huidige situatie heeft directe gevolgen voor zowel consumenten als bedrijven:

  • Hogere kosten voor batterijen en elektrische voertuigen, waardoor de overstap naar duurzame energie duurder wordt.
  • Vertraagde productie van zonnepanelen, windturbines en andere schone technologieën.
  • Verstoring van de toeleveringsketen voor metalen zoals koper en nikkel, wat de prijzen verder opdrijft.
  • Risico op schaarste van essentiële grondstoffen, wat de energietransitie kan vertragen.

Wat betekent dit voor de toekomst?

De sluiting van de Straat Hormuz en de daarmee samenhangende tekorten aan zwavelzuur benadrukken de kwetsbaarheid van de wereldwijde toeleveringsketen voor schone energie. Landen en bedrijven zullen moeten zoeken naar alternatieve bronnen of investeren in lokale productie om de afhankelijkheid van instabiele regio’s te verminderen.

Experts waarschuwen dat de huidige crisis slechts het topje van de ijsberg is. Zonder structurele oplossingen kunnen de gevolgen voor de energietransitie en de wereldwijde economie ernstig zijn.