Voormalig adviseur Fauci beschuldigd van manipulatie met transparantie-eisen

De Amerikaanse ministerie van Justitie (DOJ) heeft David Morens, voormalig senior adviseur van Anthony Fauci, officieel beschuldigd van het schenden van federale transparantie-eisen. Volgens de aanklacht zou Morens tijdens de pandemie bewust geprobeerd hebben om openbaarmakingsverzoeken (FOIA) te ontwijken door gevoelige communicatie via privékanalen te leiden.

In een reeks opvallend directe e-mails, waarin onder meer de oorsprong van COVID-19 ter discussie stond, instrueerde Morens zijn gesprekspartners om hem te benaderen via zijn persoonlijke Gmail-account. Zo wilde hij voorkomen dat deze communicatie onder de Freedom of Information Act (FOIA) zou vallen. In een van de e-mails schreef hij:

"Ik kan het materiaal naar Tony sturen via zijn privé-Gmail, of het persoonlijk aan hem overhandigen op zijn werk of thuis."

Morens’ belangrijkste correspondent in deze zaak was Peter Daszak, voormalig directeur van de inmiddels opgeheven organisatie EcoHealth Alliance. Deze organisatie ontving financiering van Fauci’s National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID) voor onderzoek naar vleermuiscoronavirussen in het Wuhan Institute of Virology in China. Daszak wordt in de aanklacht aangeduid als ‘Medeverdachte 1’.

In de e-mails beloofde Morens Daszak te ‘beschermen’ en diende hij als tussenpersoon tussen Daszak en Fauci. Daarnaast zou Daszak Morens in ruil voor zijn steun illegaal wijn hebben geschonken. Beide mannen zijn inmiddels uitgesloten van federale financiering vanwege eerdere transparantie-overschrijdingen.

De beschuldigingen tegen Morens volgen op een strafrechtelijke melding van Brad Wenstrup, voormalig voorzitter van de COVID-19 subcommissie van het Huis van Afgevaardigden. Acting Attorney General Todd Blanche noemde de vermeende misdragingen een ‘diepgaande misbruik van vertrouwen’ in een periode waarin de Amerikaanse bevolking juist maximale transparantie nodig had.

Uit vervolgonderzoek is gebleken dat EcoHealth Alliance met federale gelden gain-of-function-onderzoek uitvoerde: een controversiële methode waarbij virussen genetisch worden gemanipuleerd om ze gevaarlijker te maken. Dit onderzoek vond plaats in Wuhan, vlak voor het uitbreken van de pandemie, en mogelijk in strijd met federale regelgeving. De financiering van EcoHealth Alliance werd in april 2020 stopgezet door de regering-Trump, waarna Daszak en zijn organisatie in de laatste dagen van de regering-Biden definitief werden uitgesloten van federale fondsen.

FISA-herautorisatie in gevaar

De beschuldigingen tegen Morens komen op een moment dat het Amerikaanse Congres worstelt met de herautorisatie van de Foreign Intelligence Surveillance Act (FISA). Sectie 702 van deze wet, die deze week vervalt, geeft inlichtingendiensten de bevoegdheid om communicatie van buitenlanders – en de Amerikanen met wie zij contact hebben – te onderscheppen zonder tussenkomst van een rechter. Privacy-activisten waarschuwen dat deze wet een ‘groot gat’ slaat in het Vierde Amendement, dat Amerikaanse burgers beschermt tegen onredelijke zoek- en inbeslagnamebevoegdheden.

Een stemming in het Huis van Afgevaardigden over de herautorisatie, die oorspronkelijk gisteren zou plaatsvinden, is uitgesteld tot vandaag. De vertraging is het gevolg van een felle discussie over de toevoeging van strengere privacymaatregelen aan de wet. De wet vervalt donderdag.