Waarom durfkapitalisten hun focus zo snel veranderen – en wat betekent dat voor startups?

Durfkapitaal in een wereld van constante verandering

Elke keer als ik een durfkapitaalfonds tegenkom met een vaag, cliché-achtig of betekenisloos investeringsbeleid dat toch geld weet op te halen, voeg ik het toe aan mijn ‘irritatielijst’ in Google Drive. Wat me opviel, is dat durfkapitalisten niet alleen op fondsniveau, maar ook op sectorniveau plotseling hun strategie wijzigen. Neem bijvoorbeeld klimaatfinanciering: een paar jaar geleden was dit een van de meest begeerde sectoren. Tegenwoordig zijn de meeste klimaatfondsen verdwenen of houden ze zich stil.

Een voorbeeld: een fonds dat ik vroeger nog deals naar stuurde, richt zich nu op ‘AI voor klimaat’ – een term die op zijn minst opmerkelijk is. Er zijn nog wel fondsen die zich bezighouden met traditionele klimaatprojecten, maar ze moeten hun taal aanpassen. In plaats van ‘klimaat’ praten ze nu over ‘Amerikaanse dynamiek’, ‘veerkracht’, ‘toeleveringsketen’ of ‘defensie’. Deze verandering in terminologie heeft alles te maken met de politieke discussie in de VS rond klimaatverandering.

Politiek dicteert de taal van durfkapitaal

Deze verschuiving in taal is niet uniek. Denk aan het woord ‘diversiteit’, dat door politieke realiteiten bijna onbruikbaar is geworden. Fondsen die vroeger investeerden in diversiteit omdat talent gelijkelijk verdeeld is maar kansen niet, moeten nu andere termen gebruiken om hun strategie te beschrijven – anders riskeren ze hun bestaansrecht te verliezen.

Technologie drijft de koerswijzigingen

Ook technologische trends spelen een grote rol. Een paar jaar geleden waren de meeste durfkapitaalfondsen nog generalistische seedfondsen. Vandaag de dag zijn ze plotseling AI-fondsen. Een recente trend, de zogenaamde ‘SaaSpocalypse’, waarbij kunstmatige intelligentie traditionele SaaS-bedrijven zou verdringen, heeft de strategie en taal van een groot deel van de sector veranderd. Vijf jaar geleden was bijna iedereen een SaaS- of enterprise-investeerder. Tegenwoordig is het stil rond dit soort investeringen. Een fondsbeheerder die ik ooit als SaaS-specialist kende, vertelde me vorige week dat hij nu alleen nog maar in consumentenproducten investeert.

Het is niet alleen SaaS dat onder druk staat. Ook algemene software-investeringen krijgen het moeilijk. De opkomst van grote taalmodellen (LLM’s) heeft de drempels voor het ontwikkelen van software verlaagd. Omdat een product nu zo snel en eenvoudig te kopiëren is, wordt het niet langer gezien als een duurzame concurrentievoordeel. Daardoor zoeken investeerders naar sectoren waar producten moeilijker te repliceren zijn, zoals hardware en consumentengoederen – beide sectoren die nog geen jaar geleden als onpopulair werden beschouwd.

Gevolgen voor ondernemers

Voor ondernemers betekent deze constante verschuiving in focus en taal een onvoorspelbare markt. Wie vandaag een succesvol bedrijfsmodel heeft, kan morgen alweer achterhaald zijn. De enige manier om hiermee om te gaan, is door flexibel te blijven en trends kritisch te volgen. Durfkapitalisten zoeken naar de volgende grote hype, maar voor ondernemers is het zaak om niet alleen te rennen voor de laatste trend, maar om een écht waardevol product of dienst te bouwen.

«De durfkapitaalwereld is een spiegel van de snelle veranderingen in technologie en politiek. Voor ondernemers betekent dit: blijf scherp, maar laat je niet meeslepen door elke nieuwe hype.»