Kawa, nawet ta bezkofeinowa, może pomóc w redukcji stresu, poprawie zdolności uczenia się oraz wzmacnianiu nastroju poprzez wpływ na oś jelitowo-mózgową. Najnowsze badania sugerują, że zarówno kawa z kofeiną, jak i bezkofeinowa może korzystnie wpływać na mikrobiom jelitowy, co przekłada się na lepsze samopoczucie psychiczne.
Jak kawa oddziałuje na oś jelitowo-mózgową?
Naukowcy z APC Microbiome Ireland przeprowadzili badanie, w którym wzięło udział 62 dorosłych osób – 31 regularnych konsumentów kawy i 31 osób, które jej nie piły. Przez dwa tygodnie wszyscy uczestnicy powstrzymali się od picia kawy, co doprowadziło do zauważalnych zmian w profilu metabolitów jelitowych. Następnie, w ramach ślepej próby, połowa grupy spożywała kawę z kofeiną, a druga połowa – bezkofeinową.
Wyniki pokazały, że u obu grup zaobserwowano zmniejszenie poziomu stresu, depresji oraz impulsywności. Ponadto, u uczestników wzrosła liczba konkretnych bakterii jelitowych związanych z trawieniem i funkcjonowaniem układu odpornościowego. Kawa bezkofeinowa była szczególnie powiązana z poprawą zdolności uczenia się i pamięci, natomiast kawa z kofeiną przyczyniła się do redukcji lęku, lepszej koncentracji oraz obniżenia stanu zapalnego.
Mechanizm działania kawy na organizm
Coco Pierrel, certyfikowana specjalistka ds. żywienia integracyjnego i założycielka Eat Shed Glow, która nie była zaangażowana w badania, wyjaśniła, że kawa jest napojem funkcjonalnym, który odżywia mikrobiom jelitowy dzięki obecnym w niej związkom roślinnym, takim jak polifenole i melanoidyny. Bakterie jelitowe fermentują te substancje, wytwarzając krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które wysyłają sygnały bezpośrednio do mózgu poprzez nerw błędny.
„Można myśleć o jelitach jak o drugim mózgu, który stale komunikuje się z pierwszym mózgiem. Kawa jest jednym z najsilniejszych sygnałów, jakie wysyłamy do jelit każdego ranka” – powiedziała Pierrel. „Kofeina blokuje receptory adenozyny w mózgu, zwiększając czujność, jednocześnie stymulując wydzielanie kwasu żołądkowego i ruchliwość jelit. Kawa to jedno z nielicznych codziennych nawyków, które synchronizują metabolizm z klarownością umysłu, co czyni ją potężnym graczem w osi jelitowo-mózgowej.”
Korzyści zdrowotne kawy z kofeiną i bezkofeiną
Często uważa się, że korzyści psychiczne kawy wynikają wyłącznie z kofeiny. Jednak to badanie dowodzi, że kawa bezkofeinowa również ma swoje zalety, zwłaszcza jeśli chodzi o redukcję stresu, poprawę uczenia się i pamięci.
„Polifenole obecne w kawie, zarówno tej z kofeiną, jak i bez niej, obniżają stan zapalny, a przewlekłe, niskostopniowe zapalenie jest jednym z najbardziej niedocenianych czynników wpływających na obniżenie nastroju i wzrost lęku” – wyjaśniła Pierrel. „Te same polifenole mogą również wspierać równowagę mikrobiomu jelitowego, co ma kluczowe znaczenie dla zdrowia psychicznego.”
Podsumowanie kluczowych wniosków:
- Kawa, zarówno z kofeiną, jak i bez, wpływa korzystnie na mikrobiom jelitowy.
- Obie wersje kawy mogą redukować stres, poprawiać nastrój i wspierać funkcje poznawcze.
- Kawa bezkofeinowa szczególnie korzystnie działa na pamięć i uczenie się.
- Kawa z kofeiną przyczynia się do redukcji lęku, poprawy koncentracji i obniżenia stanu zapalnego.
- Polifenole w kawie odgrywają kluczową rolę w obniżaniu stanu zapalnego i wspieraniu zdrowia psychicznego.
„Kawa to jeden z nielicznych codziennych nawyków, które synchronizują metabolizm z klarownością umysłu, co czyni ją potężnym graczem w osi jelitowo-mózgowej.” – Coco Pierrel, specjalistka ds. żywienia integracyjnego