Kofe: Stresə qarşı yeni həll yolmu?
Səhərlikdən ilk fincan kofe içmək bir çox insan üçün adi ritualdır. Lakin son tədqiqatlar göstərir ki, kofe sadəcə enerji vermir, həm də stresə qarşı mübarizədə, yaddaşı və öyrənmə qabiliyyətini yaxşılaşdırmaqda mühüm rol oynayır. Hətta kofeinsiz kofe belə bu təsirləri göstərir.
Tədqiqat nə göstərir?
APC Microbiome Ireland tərəfindən aparılan yeni tədqiqatda 62 yetkin şəxs tədqiq olunmuşdur. Onların 31-i adi kofe içənlər, 31-i isə kofe istifadə etməyənlər idi. Tədqiqatçılar iştirakçılara psixoloji testlər, qidalanma izləmə və nəcis, sidik nümunələri təqdim etmişdir. Kofe istifadəçiləri əvvəlcə 2 həftə ərzində kofe içməməyə məcbur edilmiş, nəticədə onların bağırsaq metabolizmasında dəyişikliklər müşahidə olunmuşdur. Sonradan kofe yenidən verildikdə, iştirakçılar kofeinli və kofeinsiz qruplara bölünmüşdür.
Hər iki qrupda stres, depressiya və impulsivliyin azaldığı qeyd olunmuşdur. Bu nəticələr kofenin təsirinin kofeinlə bağlı olmadığını göstərir. Həm kofeinli, həm də kofeinsiz kofe istifadə edənlərdə həzm sistemi və immunitetlə əlaqəli bakteriyaların artdığı müşahidə edilmişdir.
Kofeinsiz kofe: Yaddaş və öyrənmə üçün faydalıdır
Tədqiqat nəticələrinə görə, kofeinsiz kofe yaddaş və öyrənmə qabiliyyətini yaxşılaşdırır. Kofeinli kofe isə diqqəti artırır, qıcıqlanmanı azaldır və iltihab əleyhinə təsir göstərir. Bu nəticələr göstərir ki, kofenin müxtəlif təsirləri var və bunlar bir-birini tamamlayır.
Bağırsaq-beyin əlaqəsi necə işləyir?
Coco Pierrel, qidalanma üzrə sertifikatlı mütəxəssis və Eat Shed Glow-un təsisçisi qeyd edir ki, bu tədqiqat bağırsaq sağlamlığı üzrə mütəxəssislərin illərdir müşahidə etdikləri nəticələri təsdiqləyir: kofe funksional bir içkidir.
"Kofedəki polifenollar və lifəbənzər molekullar — melanoidinlər bağırsaq mikroblarını qidalandırır. Bu mikroblar qısa zəncirli yağ turşularına çevrilir ki, onlar da beyinlə əlaqə saxlamaq üçün vagus siniri vasitəsilə siqnallar göndərir."
Pierrel qeyd edir ki, bağırsağı ikinci beyin kimi düşünmək lazımdır, çünki o daima əsas beyinlə əlaqədə olur. Kofe isə hər səhər göndərdiyimiz ən güclü siqnallardan biridir.
"Kofeindəki kofein beynin adenozin reseptorlarını bloklayaraq diqqəti artırır. Eyni zamanda mədə turşusunun və bağırsaq hərəkətliliyinin stimullaşdırır. Kofe metabolizmanızı mənəvi aydınlığınızla sinxronlaşdırır, bu da onu bağırsaq-beyin əlaqəsində ən güclü oyunçulardan biri edir."
Kofeinsiz kofenin də faydaları var
İnsanlar adətən kofenin mənəvi faydalarını kofeinin olması ilə əlaqələndirir. Lakin bu tədqiqat göstərir ki, stresi azaltmaq, yaddaşı və öyrənmə qabiliyyətini yaxşılaşdırmaq üçün kofeinsiz kofe də effektivdir.
"Kofedəki polifenollar, kofeinli olsun ya da kofeinsiz, iltihabı azaldır. Xroniki aşağı səviyyəli iltihab isə gərginlik və qıcıqlanmanın əsas səbəblərindən biridir."
Ekspertlər qeyd edir ki, kofe sadəcə içki deyil, eyni zamanda beyin və bağırsaq arasında əlaqəni gücləndirən funksional bir qidadır.