ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi, Trump'ın 122. Madde Gümrük Vergilerini İptal Etti

ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi, dün Donald Trump'ın 122. Madde kapsamında dünya genelinden ithal edilen ürünlere yüzde 10 oranında ek gümrük vergisi uygulamasına ilişkin kararını açıkladı. Mahkeme, bu vergilerin anayasaya aykırı olduğunu belirterek iptal etti.

Karar, devletler ve ithalatçılar tarafından açılan davalar sonucunda verildi. İki davanın birleştirilmesiyle ele alınan dava, Liberty Justice Center tarafından temsil edilen ithalatçılar ile Oregon liderliğindeki 24 eyalet hükümeti tarafından açılmıştı. Mahkemenin 2-1 oy çokluğu ile verdiği karar, yürütme yetkisinin sınırlarını netleştiren önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

122. Madde Nedir ve Neden İptal Edildi?

1974 Ticaret Yasası'nın 122. Maddesi, ABD Başkanına, "temel uluslararası ödeme sorunları" nedeniyle "büyük ve ciddi ABD ödemeler dengesi açıkları" veya "doların yakın gelecekte önemli ölçüde değer kaybetmesi" durumunda, en fazla yüzde 15 oranında ve 150 gün süreyle gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyor.

Ancak mahkeme, Trump yönetiminin bu yetkiyi kullanırken dayandığı gerekçelerin yasal dayanağını yetersiz buldu. Kararda, hükümetin ödemeler dengesi açığı kavramını yanlış yorumladığı vurgulandı. Trump'ın ilan ettiği kararnamede, cari hesap açığı ve ticaret açığı gibi kavramlara yer verilirken, yasanın 1974'teki amacına uygun olarak ödemeler dengesi açığının Bretton Woods sistemiyle bağlantılı olduğu belirtildi.

Mahkemenin Gerekçesi: Yetki Aşımı ve Anayasal Sorunlar

Kararın çoğunluk görüşünde, Başkanın geniş takdir yetkisine sahip olduğu ancak bu yetkinin yasanın öngördüğü şekilde sınırlandırılması gerektiği ifade edildi. Mahkeme, Trump yönetiminin ödemeler dengesi açığını geniş yorumlamasının, anayasal yetki devri sorunu yaratacağını belirtti. Bu durum, yürütme organının keyfi kararlar almasına yol açabilecek ve anayasal dengeyi bozabilecek bir risk olarak değerlendirildi.

"Yasanın 1974'teki amacı, Bretton Woods sistemi gibi sabit kur sistemlerine dönüş durumunda ABD'yi korumaktı. Cari hesap açığı ya da ticaret açığı, ödemeler dengesi açığıyla aynı şey değildir."

Trump Yönetimi ve Gelecek Adımlar

Trump yönetimi, karara itiraz etmeyi planladığını açıkladı. Adalet Bakanlığı, bu kararın ABD ekonomisine zarar vereceğini ve gümrük vergilerinin ulusal güvenlik gerekçesiyle gerekli olduğunu savunuyor. Ancak hukukçular, mahkemenin kararının yürütme yetkisinin sınırlarını netleştirdiğini ve gelecekte benzer uygulamaların engellenmesine yardımcı olacağını belirtiyor.

Uzmanlar, bu kararın uluslararası ticaret hukuku ve anayasal denge açısından önemli bir emsal teşkil edeceğini vurguluyor. Aynı zamanda, ABD'nin küresel ticaret politikalarında yeni bir dönemin başlangıcı olarak da değerlendiriliyor.