Antarktika'nın Kaybolan Deniz Buzu Gizemi

Antarktika çevresindeki sularda tuhaf bir değişim yaşanıyor. 1970'lerden 2010'lara kadar, iklim değişikliğine rağmen kıtadan yayılan yüzen deniz buzları genişliyordu. Ancak 2016 yılında bu buzlar aniden ve dramatik şekilde küçülmeye başladı — ve henüz toparlanabilmiş değil.

Bilim Dünyasını Şaşırtan Gelişme

Deniz buzundaki kayıp, sadece bölgesel bir sorun değil. Buz tabakasının tamamen yok olması durumunda küresel deniz seviyeleri 58 metre yükselme riskiyle karşı karşıya kalabilir. Şimdi bilim insanları, derin dalış robotlarının yardımıyla bu gizemin ardındaki nedeni ortaya çıkardı.

Tuzluluk, Rüzgarlar ve Su Hareketleri

Stanford Üniversitesi'nde görev yapan polar oşinograf Earle Wilson, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi:

"Çalışmanın en önemli bulgularından biri, okyanusun deniz buzunun yıllar ve on yıllar boyunca nasıl değiştiğini düzenlemede büyük bir rol oynamasıdır."

Argo Robotları: Veri Toplayan Kahramanlar

Bu araştırmada kilit rol oynayan cihazlar, Argo şamandıraları olarak bilinen veri toplama makineleriydi. İnsan boyutundaki bu torpedo şekilli cihazlar, binlerce metre derine dalarak sıcaklık ve tuzluluk gibi verileri topluyor, ardından yüzeye çıkıp topladıkları verileri uydu aracılığıyla aktarıyorlardı.

Antarktika'nın Eşsiz Su Yapısı

Normalde göllerde ya da diğer okyanuslarda, yüzeydeki su güneş tarafından ısıtılırken derinler soğuktur. Ancak Antarktika çevresinde tam tersi bir durum söz konusu:

  • Hava o kadar soğuktur ki okyanus yüzeyini soğutur.
  • Daha sıcak sular derinlerde bulunur.

Argo robotları, bu sıcaklık farkını derinliklere ve yüzeye çıkarken hassas bir şekilde ölçebiliyordu. Sıcak sular yüzeyden uzak tutulduğu için daha fazla deniz buzu oluşabiliyordu.

2016'daki Kritik Dönüm Noktası

2016 yılına kadar deniz buzunun genişlemesiyle birlikte artan yağışlar yüzey sularını daha da tazeledi. Bu durum, derinlerdeki daha tuzlu ve yoğun suların yüzeye çıkmasını engelledi ve ısı birikimine yol açtı. Ardından rüzgarlar şiddetlenerek yüzey sularını Antarktika'dan uzaklaştırdı ve derinlerdeki ısıyı yüzeye taşıdı.

"Gözlemlediğimiz şey, derinlerde biriken ısının aniden serbest bırakılmasıydı ve bunu deniz buzundaki azalma ile ilişkilendirdik."

Earle Wilson, Stanford Üniversitesi

İklim Değişikliğinin Rolü

Bilim insanları, rüzgarların şiddetlenmesinde iklim değişikliğinin etkisinin olup olmadığını araştırmaya devam ediyor. Gezegen ısındıkça atmosferdeki sıcaklık gradyanları rüzgarları güçlendiriyor ve desenlerini değiştiriyor. Ancak doğal değişkenliklerin ne kadar etkili olduğu henüz net değil.

Kaynak: Grist