Birinci Daire Temyiz Mahkemesi’nin üç hakimlik heyeti, dün New Hampshire eyaletinin federal temiz hava yasasına uyum sağlaması için zorunlu kılınan araç emisyon denetim programını sürdürmesini emreden bölge mahkemesi kararını, temyiz süreci devam ederken askıya aldı.
Heyet, kararı imzalayan hakimlerin (Başkan Yargıç Barron ile Yargıçlar Aframe ve Dunlap) imzasını taşıyan kararda, New Hampshire’ın gerekçelerinde öne sürmediği anti-komutörlük doktrinine dayanmasa da, eyaletin esaslarda büyük olasılıkla haklı olduğunu belirtti.
Mahkeme, Gordon-Darby şirketinin eyaleti temiz hava yasasının ihlaliyle suçlayarak dava açtığını, ancak eyaletin emisyon denetim programını sona erdiren yasanın henüz yürürlüğe girmediğini vurguladı. Yasalara göre vatandaşların dava açabilmesi için geçmiş veya mevcut ihlaller gerekirken, bölge mahkemesi tamamen geleceğe yönelik ihlaller için de dava açılmasına ve ihtiyati tedbir kararı çıkarılmasına izin verdi.
New Hampshire’ın esaslarda büyük olasılıkla haklı olduğuna karar veren heyet, ihtiyati tedbir kararının eyalete "yasama organının feshettiği bir programı uygulamaya zorlayarak" telafisi güç zarar vereceğini belirtti. Ayrıca, Gordon-Darby’nin bu karardan elde edeceği faydanın da spekülatif olduğunu, çünkü New Hampshire’ın emisyon denetim programını sürdürmesinin şirketin sözleşmeyi almasını garanti etmeyeceğini ekledi.
Heyet, eyaletin anti-komutörlük veya diğer federalizm argümanlarına değinme gereği duymasa da, bu durum anlaşılabilir bir durum. Gordon-Darby’nin dava açma girişimi, eyaletin hukuka uygun şekilde sona erdirdiği kârlı bir sözleşmeyi koruma amacı taşıyan açık bir taktik olarak görülüyor ve hukuki temelden yoksun.
Belki de Birinci Daire’nin kararını öngören heyet, dün New Hampshire yetkililerini cezalandırma ve yaptırım uygulama talebini reddetti. Bölge mahkeme hakimi, federal hükümetin zorlama yetkisinin olmadığı yasalara uyulmaması nedeniyle yetkilileri cezalandırmaya karar vermenin yanlış olacağını düşündü.
Teknik olarak New Hampshire’ın temyiz başvurusu devam etse de, davanın sonucunun artık netleştiği söylenebilir.