CDC'nin Gemi Denetçilerini Kovması Hantavirüs Salgınını Nasıl Tehdit Ediyor?

Hollanda bandıralı MV Hondius yolcu gemisinde başlayan ölümcül hantavirüs salgını, küresel sağlık yetkililerini alarma geçirdi. Virüse maruz kalan yolcuların dünyaya yayılması, virüsle mücadelede hazırlıksızlık endişelerini artırdı.

Salgın, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'nin (CDC) bir yıl önce aldığı tartışmalı bir kararla da bağlantılı. Elon Musk'ın federal harcamaları kısma girişimi kapsamında, CDC'nin Vessel Sanitation Program (VSP) adı verilen ve gemilerin hijyen standartlarını denetleyen programındaki neredeyse tüm tam zamanlı çalışanlar işten çıkarıldı. CBS News'un Nisan 2025 tarihli haberine göre, programdaki tüm epidemiyologlar ve denetçiler görevden alınırken, yalnızca 12 ABD Halk Sağlığı Hizmetleri görevlisi ve eğitim aşamasındaki tek bir epidemiyolog geriye kaldı.

CDC sözcüsü, programın 'tam kadro' çalışmaya devam ettiğini iddia etse de, bu ifadenin ne anlama geldiği belirsiz. Eski personel sayısına mı ulaşıldı, yoksa küçültülmüş bütçeyle yeni normlara mı uyum sağlandı? Uzmanlar, kaybedilen uzmanlığın telafi edilmesinin zor olduğunu vurguluyor.

CBS News'un aktardığına göre, yeni gemi denetçilerinin yetiştirilmesi altı ay sürüyor ve bu pozisyonlar için başvuran sayısı oldukça az. Bir yetkili, denetçilerin sürekli seyahat etmek ve salgınlara müdahale etmek zorunda kaldığını belirterek, personel eksikliğinin ne kadar ciddi olduğunu dile getirdi. CDC içindeki gizli kaynaklara göre, program zaten yetersiz personelle çalışıyordu.

MV Hondius, ABD yargı yetkisi altında olmadığından CDC denetiminden geçmiyordu. Ancak salgın, ABD kıyılarına ulaşabilecek sağlık tehditlerinin ne kadar yakın olduğunu bir kez daha gösterdi. Gemide yaklaşık 150 kişi bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, üç yolcu hayatını kaybederken, beş kişi daha hantavirüs enfeksiyonu belirtileri gösterdi. Yolculara bulaşan virüs, insandan insana yayılabilen tek hantavirüs türü olan Andes suşu olarak tespit edildi.

Uzmanlar, bu salgının COVID-19 düzeyinde bir felakete dönüşme olasılığının düşük olduğunu belirtiyor.

"Bu durum, COVID-19 düzeyinde bir felaket değil. Ancak küresel sağlık sistemlerindeki zayıflıkları ve hazırlıksızlığı gözler önüne seriyor." — Salgın Hastalıklar Uzmanı

CDC'nin personel azaltma kararının arkasında yatan nedenler ve salgınlara karşı yetersiz kalan altyapı, gelecekteki sağlık tehditlerine karşı alınması gereken dersleri de ortaya koyuyor.