Dünyanın En Büyük Dijital İnsan Hakları Konferansı Aniden Ertelendi

Zambiya Hükümetinden Ani Erteleme Kararı

Binlerce araştırmacı, akademisyen ve insan hakları uzmanının katılacağı RightsCon konferansı, Zambiya hükümetinin ani erteleme kararıyla kesintiye uğradı. Dünyanın en büyük dijital insan hakları etkinliklerinden biri olan RightsCon’un 5-8 Mayıs tarihlerinde Lusaka’da gerçekleştirilmesi planlanıyordu.

Zambiya Teknoloji ve Bilim Bakanı Felix Mutati, 28 Nisan’da yaptığı açıklamada, konferansın "ulusal prosedürlere, diplomatik protokollere ve dengeli bir diyalog platformunun oluşturulmasına tam olarak uyum sağlaması için" ertelenmesi gerektiğini belirtti. Bakan, "Bazı davetli konuşmacı ve katılımcılar henüz tamamlanmamış idari ve güvenlik onaylarına tabi" olduğunu vurguladı.

Organizatörlerden Belirsiz Durum

Access Now adlı organizasyon tarafından düzenlenen RightsCon’un resmi internet sitesinde yayınlanan kısa bir açıklamada, katılımcıların endişelerine değinildi: "Zambiya hükümetinin RightsCon’un ertelendiğine dair yaptığı açıklamayı biliyoruz ve bu durumun, özellikle seyahat eden katılımcılar için endişe yaratacağını anlıyoruz. Henüz resmi bir bildirim almamış olup, ilgili bakanlıklarla acil bir toplantı talep ettik. Ortaklarımızla yerinde koordinasyon sağlıyor ve bugün (29 Nisan Çarşamba) daha fazla bilgiye ulaşmayı umuyoruz."

Ancak 29 Nisan’dan itibaren RightsCon ya da Access Now’dan herhangi bir güncelleme yapılmadı. Aynı günün öğleden sonra ise Zambiya hükümeti, erteleme kararını yeniden teyit etti ancak detay vermedi. Bilgi ve Medya Bakanlığı Daimi Sekreteri Thabo Kawana, "Erteleme, tartışılacak ana temalarla ilgili kritik bilgilerin tam olarak açıklanması ihtiyacından kaynaklandı" dedi.

Geçmişteki Engeller ve Zorluklar

RightsCon, son yıllarda çeşitli zorluklarla karşı karşıya kaldı. 2023 yılında Kosta Rika’da düzenlenen konferansa küresel güneyden yaklaşık 300 katılımcı, vize sorunları nedeniyle katılamadı. ABD’de ise sosyal medya içerik moderasyonu gibi konuları araştıran akademisyenlerin vize başvuruları reddedildi.

2024 yılında ise konferansın Tayvan’da yapılması planlanırken, ABD hükümetinin araştırma fonlarının kesilmesi ve Elon Musk’ın devlet verimliliği departmanının faaliyetleri nedeniyle bazı katılımcılar sanal katılımla yetinmek zorunda kaldı.

Katılımcılar Ne Yapacak?

404 Media’nın ulaştığı RightsCon katılımcıları, Lusaka’ya uçaklarına binip binmemekte kararsız kaldıklarını ifade etti. Organizasyon yetkilileri ise henüz resmi bir açıklama yapmadı.

Neden Bu Erteleme?

Zambiya hükümetinin erteleme gerekçesi net olmasa da, konferansın içeriğinin ülkenin ulusal değerleri ve politika öncelikleriyle tam uyumlu olması gerektiği vurgulandı. Bu durum, dijital insan hakları alanındaki akademik çalışmaların giderek daha fazla siyasi baskı altında kaldığını gösteriyor.