USAID’in Kapatılması ve Afrika’daki Şiddet Artışı
ABD’nin Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID), 2025 yılında DOGE yönetimi tarafından aniden kapatıldı. Bu karar, Afrika genelinde şiddet olaylarında ciddi bir artışa yol açtı. Science dergisinde yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, USAID’in çöküşü, 762 bin önlenebilir ölüme neden oldu ve bu sayı 2030’a kadar 9 milyondan fazla can kaybına ulaşabilir.
Chicago Üniversitesi Harris Kamu Politikası Okulu’nda stratejik girişimler direktörü ve araştırmanın eş yazarı olan Austin L. Wright, 404 Media ile yaptığı görüşmede, "USAID’in kapanmasıyla birlikte, neredeyse bin alt ulusal idari birimde şiddetin olasılığı, şiddetin şiddeti ve ölümcüllüğünde hızlı bir artış olduğunu görüyoruz" dedi.
Şiddet Olaylarında Yüzde 10.6 Artış
Araştırmaya göre, USAID’den en fazla destek alan bölgelerde, kapanmanın ardından çatışma olasılığı yüzde 6.5’e yükseldi. Bu istatistiğin yıkıcı etkisini anlamak için araştırmanın bulgularına bakmak gerekiyor:
- Protesto ve ayaklanma olasılığı yüzde 10 arttı.
- Çatışma olaylarının sayısı yüzde 10.6 arttı.
- Savaş sayısı yüzde 6.9 arttı.
- Savaş kaynaklı ölümler yüzde 9.3 arttı.
Çalışma, kapanmadan önce yüksek ve düşük destek alan bölgeler arasında çatışma eğilimlerinde herhangi bir fark olmadığını doğruladı. Etkilerin büyüklüğü de benzer boyutlarda olup, çatışma olaylarının sayısında yüzde 12.3’lük nispi bir artış yaşandı.
USAID’in Rolü ve Gelecekteki Tehlike
2021 ile 2024 yılları arasında USAID’in yaklaşık 91 milyon hayatı kurtardığı tahmin ediliyor. Bu kurtarılan yaşamların üçte biri beş yaşın altındaki çocuklardan oluşuyor. Ajans, 1961 yılında John F. Kennedy tarafından kuruldu ve Trump yönetimi tarafından kapatılmadan önce ABD federal harcamalarının yüzde 1’inden daha azını oluşturuyordu.
Yardımın topluluklar üzerindeki etkisi karmaşıktır ve bağlama bağlıdır. Yardım, şiddetin fırsat maliyetini azaltarak çatışmaları azaltabilir (fırsat maliyeti etkisi). Ancak aynı zamanda kaynakların dağıtımı ve yönetimi konusunda çatışmaları tetikleyebilir (açgözlülük etkisi).
"USAID’in ölçek ve hız açısından benzeri görülmemiş bir şekilde çökmesi, araştırmaya göre, her iki etkinin de en kötü sonuçlarını ortaya çıkardı."
Önlenebilir Ölümlerin Boyutu
Araştırmaya göre, USAID’in kapanması nedeniyle 2025 yılından itibaren 762 bin önlenebilir ölüm gerçekleşti. Bu ölümlerin 500 bini çocuklardan oluşuyor. 2030 yılına kadar ise bu sayının 9 milyondan fazla olacağı tahmin ediliyor.
Ajansın kapatılması, sadece insani yardımların kesilmesiyle sınırlı kalmadı; aynı zamanda ABD’nin Afrika’daki siyasi ve ekonomik etkisini de zayıflattı. Bu durum, zaten kırılgan olan bölgelerde daha fazla istikrarsızlığa yol açtı.