FDA Başkanı Marty Makary görevden ayrılıyor: 13 ayda yaşananlar

Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) Başkanı Marty Makary, 13 aylık çalkantılı görev süresinin ardından istifa kararı aldı. Makary’nin ayrılışıyla birlikte kurumda yaşanan organizasyonel değişimler, ilaç onaylarına ilişkin tartışmalar ve Beyaz Saray ile gerilen ilişkiler gündemin ön sıralarına yerleşti.

Vekaleten göreve devam edecek isim: Makary’nin istifasının ardından FDA’nın gıda bölümünden sorumlu yardımcı komisyoncusu Kyle Diamantas, vekaleten komisyon başkanlığı görevini üstlenecek. Bu bilgiye yakın kaynaklardan ulaşılmıştır.

Neden önemli?

Makary’nin liderliği döneminde FDA, beklenmedik tartışmaların merkezi haline geldi. Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. tarafından yürütülen sağlık politikalarını değiştirme çabalarının odak noktası olan kurum, aynı zamanda üç önemli sağlık pozisyonunun (Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri Direktörü ve Cerrah General dahil) doldurulması gerekliliğiyle karşı karşıya kaldı.

Arka plan: Tartışmaların gölgesindeki 13 ay

Makary, Johns Hopkins Üniversitesi’nde görevli bir hekim ve araştırmacı olarak göreve başladı. Ancak kısa sürede kurum içindeki personel değişimleri, ilaç onay süreçlerindeki belirsizlikler ve siyasi baskılarla mücadele etmek zorunda kaldı.

• İç eleştiriler: Makary’nin, Başkan Trump’ın bazı önceliklerini karşılamada yetersiz kaldığı yönünde eleştiriler dile getirildi.
• Yatırımcı tepkileri: Sağlık sektörü yatırımcıları, FDA’nın bazı umut vaat eden ilaçları reddetmesi nedeniyle öngörülemez kararlar almasından şikayetçiydi.
• Kurum içi değişim: FDA’nın ilaç merkezi, bir yıl içinde dört farklı yönetici değişikliğine sahne oldu.

Makary’nin döneminde kurum, sigarayı bırakma amaçlı aromalı elektronik sigaralar, aşılar, nadir hastalık ilaçları ve kürtaj hapları gibi konularda yoğun tartışmaların odağı haline geldi.

Öne çıkan gelişmeler

Trump’tan gelen baskılar: Başkan Trump’un, aromalı elektronik sigaraların onaylanması yönündeki taleplerine rağmen Makary’nin başlangıçta direnmesi, The Wall Street Journal tarafından bildirildi. Trump’un doğrudan müdahalesiyle onay süreci ilerledi.

Kürtaj hapı tartışması: Anti-kürtaj gruplar, Makary’yi mifepriston adlı yaygın kullanılan kürtaj hapına ilişkin liberalleştirilmiş kuralların geri alınmaması nedeniyle görevden alınması için çağrıda bulundu. Makary’nin liderliği altında FDA, bu ilacın jenerik versiyonunu onayladı.

Nadir hastalık ilaçları reddi: FDA’nın biyolojik ürünler bölümünün eski başkanı Vinay Prasad da dahil olmak üzere bazı yetkililer, nadir hastalık ilaçlarının onaylanmaması kararları nedeniyle eleştirildi. Prasad da yakın zamanda kurumdan ayrıldı.

Makary’nin istifasıyla ilgili olarak Trump, “Marty harika bir adam… Zorluklarla karşılaştı” şeklinde açıklama yaptı. “Harika bir adam, ancak artık başka bir yol izleyecek ve iyi bir yaşam sürecek” diye ekledi.

Sonrası ne olacak?

Makary’nin ayrılışıyla birlikte, Trump yönetimi aşı tartışmalarından uzaklaşmayı hedeflese de yeni FDA başkanının seçimi, politika değişikliklerine yönelik sinyaller verecek. Raymond James analisti Chris Meekins, yatırımcı notunda, “Endüstrinin desteklediği ve ilaç sektörü tarafından kabul görmeyen bir aday bulmak zor olabilir” yorumunu yaptı.