Kongre, 702. Madde’nin Yetkilerini Sınırlamak İçin Son Şansını Değerlendiriyor

702. Madde Nedir ve Neden Tartışmalı?

Yabancı İstihbarat Gözetleme Yasası’nın (FISA) 702. Maddesi, 2008 yılında yürürlüğe girdi. Bu madde, ulusal güvenlik tehdidi olarak görülen yabancı kişilerin çevrimiçi iletişimlerinin izlenmesini yetkilendirdi. Ancak bu süreçte, Amerikan vatandaşlarının verileri de istemeden toplanabiliyor.

Ulusal İstihbarat Direktörlüğü’ne göre, madde “ABD vatandaşı olmayan kişilerin hedef alınmasını” öngörüyor. Fakat uygulamada, Amerikan vatandaşlarının verileri de “yukarı akış” (upstream) adı verilen yöntemle toplanabiliyor. ABD Hükümeti’nin Gizlilik ve Sivil Özgürlükler Denetleme Kurulu’nun 2023 raporunda da belirtildiği gibi, 702. Madde, “ABD vatandaşlarına yönelik sorgulamalar ve toplu sorgulamalar nedeniyle ciddi gizlilik ve sivil özgürlük riskleri taşıyor.”

Trump’ın Tutum Değişikliği

2020 yılında, o dönem başkan adayı olan Donald Trump, FISA’nın “benim ve birçok başka kişinin yasa dışı şekilde hedef alınmasında kullanıldığını” iddia ederek Kongre’yi yasanın kaldırılması için çağrıda bulunmuştu. Ancak şimdi başkan olan Trump, görüşlerini değiştirdi. Bu ayın başlarında, 702. Madde’nin “temiz” (değişiklik yapılmamış) şekilde yenilenmesini talep etti ve “ordu için son derece önemli” olduğunu savundu.

Partiler Arası Anlaşmazlık: İzleme Yetkilerine Desteğin Sınırları

Surveillance (izleme) konusu, Washington’da nadir görülen bir durumdur: partiler arası görüş ayrılığına yol açmaz. Hem eski başkan Joe Biden hem de şimdiki başkan Trump, 702. Madde’nin destekçileri arasında yer alıyor. Ancak Demokrat Temsilci Ro Khanna ve Cumhuriyetçi Temsilci Thomas Massie gibi milletvekilleri, yasanın yenilenmesine karşı çıkıyor. Khanna, “Anayasayı seven herkesin FISA uzatmasına karşı oy kullanması gerektiğini” savunurken, Massie de “ABD vatandaşları için arama emri zorunluluğu olmadan 702. Madde’nin yenilenmesine karşı” olduğunu belirtti.

702. Madde’nin Geçmişi ve Geleceği

702. Madde, periyodik olarak yenilenmesine rağmen, sivil özgürlükçü milletvekillerinin reform talepleri nedeniyle sık sık zorluklarla karşılaşıyor. Trump bile, yasanın tehlikelerini kabul ediyor:

“FISA’nın bazı bölümleri, Demokratların ‘Rusya, Rusya, Rusya’ iftirası ve cadı avı sırasında benim ve birçok başka kişinin yasa dışı şekilde hedef alınmasında kullanıldı. Gelecekte de kullanılabilir. Ancak ülkemiz için doğru olanı yapmak adına bu riski almaya hazırım.”

Ancak herkesin Trump gibi bir hukuk ekibi veya bu riskin karşılığının değerli olduğuna dair bir inancı yok. Birçok kişi, yasanın kötüye kullanımına karşı daha temkinli yaklaşırken, diğerleri ise yasanın tamamen kaldırılmasını talep ediyor.

Son Şans: Nisan’a Kadar Karar Verilmesi Gerekiyor

702. Madde’nin geçici uzatması Nisan sonuna kadar devam ediyor. Bu süre zarfında, Kongre’nin yasanın geleceği hakkında kalıcı bir karar vermesi gerekiyor. Sivil özgürlükçüler, yasanın tamamen sona erdirilmesini umut ederken, ulusal güvenlik yanlıları ise yasanın korunmasını savunuyor. Ortaya çıkacak sonuç, Amerikan vatandaşlarının gizliliği ile ulusal güvenlik arasındaki hassas dengeyi belirleyecek.