Çatışma Yönetiminde Yeni Bir Yaklaşım: Değerlerinizi Keşfedin
Çatışma, rahatsız edici olsa da yaşamın kaçınılmaz bir parçasıdır. Ancak çoğumuz bunu etkili bir şekilde yönetemez; ya sürekli erteler, öfke birikir ya da patlak verince telafisi zor zararlar oluşur. Liderlik koçu Aiko Bethea’nın yeni kitabı ‘Anchored, Aligned and Accountable: A Framework For Transcending B*llshit and Transforming Our Lives and Work’ (Önsöz: Brené Brown), çatışmaları kişisel gelişime dönüştüren bir çerçeve sunuyor.
Fast Company için Brené Brown ile Aiko Bethea arasında gerçekleşen röportajda, bu çerçevenin temel unsurları ve uygulamanın yaşamlarımızı nasıl değiştirebileceği tartışıldı.
Değerlerinizi Parçalara Ayırmayın
Brené Brown: ‘Anchored, Aligned and Accountable’ çerçeveniz, liderlik tarzımı ve eşim, çocuklarım, arkadaşlarım ve ailemle olan ilişkilerimi tamamen değiştirdi. Öncelikle teşekkür etmek istiyorum.
İnsanlara temel değerlerini belirlemelerinde yardımcı olurken sıkça şu soruyla karşılaşıyoruz: ‘Profesyonel değerlerime mi yoksa kişisel değerlerime mi odaklanmalıyım?’ İkimiz bir aradayken genellikle birbirimize bakıp, ‘Temel değerleriniz tüm yaşamınızı yönlendirir. Tek bir değer kümesi vardır’ diyoruz.
Aiko Bethea: İnsanlar kendilerini ikiye ayırmaya alışmış durumda. Evde farklı bir ‘Aiko’, işte başka bir ‘Aiko’ var. Ailemle ya da partnerimle yaşadığım bir tartışma iş ortamına taşınmamalı ya da orada gösterilmemeli. Kendimizi farklı şekillerde böleriz; güvenli hissetmek, beğenilmek, başarılı olmak ya da tehdit olarak algılanmamak için. Ses tonumu yumuşatırım, hatta espriyi komik bulmasam bile gülerim. Kendimizi bu şekilde bölerken, farklı alanlarda farklı değerlere sahip olacağımızı varsaymak mantıklı görünüyor. Oysa evde de işte de aynı kişiyiz; sadece güvenlik, başarı ya da kabul görme ihtiyacımızla yapay değişiklikler yapıyoruz.
Değerleriniz Sizin Ankarınızdır
Değerlerimiz, tüm yönleriyle en önemli olan şeyleri yansıtır. Sınırlarımızı, kararlarımızı ve içsel motivasyonumuzu belirler. Değerler, sizin gerçeğinizdir ve bir gemi gibi baskı altında ağırlıklarını korurlar. Değerleriniz bulunduğunuz ortama göre değişirse, artık temel gerçeğinize demir atmış olmazsınız. Dışsal onay ve yargılara göre kim olmanız gerektiğini belirlemeye çalışırsınız. Bu da kendi kendinizi yönetmenin tam tersidir.
Niyet ve Etkiyi Dengeleyin
Brené Brown: Çerçevenizin en önemli kısmı, niyet ile etkiyi uyumlu hale getirmek. En zor sorum şu: Niyetim makulken, karşımızdaki kişi üzerinde yarattığım etki çok sertse, nasıl uyum sağlarım? Geri adım atmadan ya da aşırı özür dilemeden bunu nasıl başarabilirim?
Örneğin, bir meslektaşım toplantıda üç-dört kez sözümü kesiyor. Koçumla birlikte bunu saygılı ve üretken bir şekilde çözmek için çalışıyorum. Burada niyetim olumlu olabilir, ancak etki olumsuz olabilir. Bu durumda nasıl hareket etmeliyim?
Aiko Bethea: ‘Değerleriniz sizin ankarınızdır. Dışarıdan onay aramak yerine, kendi doğrunuzu bulun. Niyetiniz olumluysa, etkinin olumsuz olduğunu fark ettiğinizde, bunu açıkça ve saygıyla iletin. Geri adım atmadan ya da aşırı özür dilemeden, durumu iyileştirmek için adım atın.’
Kendinizi Dışarıdan Yönetmeyin
İnsanlar genellikle farklı ortamlarda farklı roller üstlenir. Ancak temel değerleriniz tüm yaşamınızda aynı kalmalıdır. Dışarıdan onay alma ihtiyacı, kendi kendinizi yönetmenin önüne geçer. Değerlerinizle uyumlu hareket etmek, hem kişisel hem de profesyonel yaşamınızda istikrar ve güven sağlar.
Çatışmaları Büyüme Fırsatına Dönüştürün
Çatışmalar kaçınılmazdır, ancak bunları kişisel gelişiminize katkı sağlayacak şekilde yönetebilirsiniz. Aiko Bethea’nın önerdiği çerçeve, değerlerinizi temel alarak çatışmaları yapıcı bir şekilde çözmenize yardımcı olur. Bu yaklaşım, hem liderlik hem de kişisel ilişkilerde daha sağlıklı ve dengeli bir yaşam sürmenizi sağlar.