Trump, AB’ye otomobil tarifelerini %25’e yükseltmekle tehdit ediyor

ABD Başkanı Donald Trump, Cuma günü yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği (AB) menşeli otomobil ve kamyonlara uygulanan gümrük vergilerini gelecek haftadan itibaren %25’e yükselteceğini duyurdu. Bu karar, küresel ekonomiyi zayıf bir dönemde sarsma riski taşıyor.

Trump, sosyal medya paylaşımında AB’nin "tamamen anlaşmaya varılan Ticaret Anlaşması’na uymadığını" iddia etti, ancak gerekçelerini detaylandırmadı. Trump ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, geçen yıl Temmuz ayında bir ticaret anlaşması üzerinde anlaşmıştı. Bu anlaşma, çoğu üründe %15’lik bir gümrük tarifesi sınırı öngörüyordu. Ancak ABD Yüksek Mahkemesi, bu yıl Trump’ın kullandığı yasal yetkinin hukuka aykırı olduğunu gerekçesiyle reddetti. Bu durum, Trump yönetimini alternatif yetkiler aramaya itti ve yönetim, ticaret dengesizliklerini ve ulusal güvenlik sorunlarını gerekçe göstererek %10’luk bir vergi uygulamaya başladı.

Bu gelişmeler, İran ile yaşanan gerilimin dünya ekonomisini olumsuz etkilediği bir dönemde gerçekleşiyor. ABD ve İsrail’in Şubat sonunda başlattığı saldırılar nedeniyle Hormuz Boğazı’nın kapanması, petrol ve doğal gaz fiyatlarını yükselterek enflasyon baskısını artırdı. Aynı zamanda, Trump, Kasım ayında yapılacak ara seçimlere giderken ABD’de artan enflasyon nedeniyle siyasi baskı altında bulunuyor.

Cumhuriyetçi Parti üyesi olan Trump, geçen yıl Beyaz Saray’a döndüğünde, koronavirüs salgını sonrası fiyat artışlarını hızla kontrol altına alacağına dair söz vermişti. Ancak enerji maliyetlerinin yükselmesiyle birlikte, Mart ayında yıllık enflasyon oranı %3,3’e ulaştı ve bu, Trump’ın miras aldığı oranın üzerindeydi. Associated Press-NORC Kamu İşleri Merkezi’nin son anketine göre, ABD yetişkinlerinin sadece %30’u Trump’ın ekonomi yönetimini onaylıyor.

ABD ve AB, daha önce "Turnberry Anlaşması" olarak bilinen ticaret çerçevesinin korunmasına yönelik taahhütlerini teyit etmişti. Bu anlaşma, Trump’ın İskoçya’daki golf sahasının adıyla anılıyordu. 2025 yılı için planlanan anlaşmanın geleceği, ABD Yüksek Mahkemesi’nin bu yıl verdiği kararla şüpheye düştü. Mahkeme, başkanın ekonomik acil durum ilan ederek AB ve diğer ülkelerden ithal edilen ürünlere gümrük vergisi uygulama yetkisine sahip olmadığını hükme bağladı.

Trump yönetiminin araştırdığı alternatif gümrük vergileri, AB ile yapılan anlaşmanın ihlal edilmesine yol açabilir. Ancak AB Ticaret ve Ekonomik Güvenlik Komiseri Maroš Šefčovič, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, AB-ABD ilişkilerinin geçen yıl boyunca daha olumlu bir seyir izlediğini belirtti. AB, karşılıklı anlaşmanın Avrupa otomobil üreticilerine ayda yaklaşık 500-600 milyon avro tasarruf sağlayacağını öngörüyordu. Eurostat verilerine göre, 2024 yılında AB ve ABD arasındaki mal ve hizmet ticaretinin değeri 1,7 trilyon avroya (2 trilyon dolar) ulaştı; bu da günde ortalama 4,6 milyar avroya denk geliyor.

Avrupa Komisyonu, Şubat ayında ABD Yüksek Mahkemesi’nin kararının ardından yaptığı açıklamada, "Anlaşma anlaşmadır" ifadesini kullanmıştı.