Trump'un Bilim Danışma Kurulunu 'Yok Etme' Hamlesi: Bilimsel Bağımsızlığın Sonu mu?

ABD Başkanı Donald Trump'un ikinci döneminde bilimsel araştırmalara ve federal bilim kurumlarına yönelik sistematik saldırıları giderek artıyor. Geçtiğimiz hafta yaşanan en dikkat çekici gelişme ise Ulusal Bilim Kurulu'nun (NSB) tüm 22 üyesinin aniden görevden alınması oldu. Bu karar, bilim dünyasında büyük bir endişeyle karşılandı.

Maine Üniversitesi'nde paleoekoloji ve biyocoğrafya alanında çalışmalar yürüten paleoekolog Jacquelyn Gill, yaşananları "geçtiğimiz bir buçuk yılın en karanlık anlarından biri" olarak nitelendirdi. Gill, "Bu kararın ardından midem düştü. Çünkü artık bilimsel hesap verebilirlik, şeffaflık ve uzmanlığın son kalesi de bir gecede ortadan kaldırıldı" dedi.

Gill'in de ifade ettiği gibi, bu ani görevden alma kararı, Trump yönetiminin bilimsel kurumlara yönelik süregelen saldırılarının bir parçası olarak görülüyor. Ulusal Bilim Kurulu, Ulusal Bilim Vakfı'nın (NSF) faaliyetlerini denetleyen bağımsız bir yapı olarak görev yapıyor. Kimya, mühendislik, biyoloji, çevre bilimleri, bilişim ve teknoloji gibi birçok alanda araştırmaları destekleyen NSF, aynı zamanda geleceğin bilim insanlarının yetiştirilmesine de katkı sağlıyor.

Gill, "Bu kurullar, bilimsel uzmanlığın ülkenin bilimsel geleceğine yön vermesi için tasarlanmıştır. Başkanın keyfine göre değil" şeklinde konuştu.

1950 yılında Kongre tarafından bağımsız bir bilim danışma kurulu olarak kurulan NSB, üyeleri altı yıllık dönemler halinde atanan ve bilimsel alanda önde gelen isimlerden oluşan bir yapıya sahip. Kurul üyeleri, bilimsel başarıları ve alanlarındaki liderlikleri temel alınarak seçiliyor. Ancak geçtiğimiz Cuma günü üyelerine gönderilen bir e-posta ile tüm üyelerin görevlerine derhal son verildiği bildirildi. NSF'nin resmi internet sitesinde de artık kurul üyelerinin isimleri yerine "yeni atamalar bekleniyor" ibaresi yer alıyor.

Oregon Üniversitesi'nde kimya profesörü ve eski NSB üyesi Geraldine Richmond, kuruluğun önemini şu sözlerle vurguladı:

"Bu kurul, hem Kongre'ye hem de başkana ülkenin geleceği için kritik konularda bilimsel danışmanlık yapmaktadır. Bu karar, bilimsel bağımsızlığın ve şeffaflığın sona erdiğinin bir göstergesidir."

Richmond, kurula ilk kez Başkan Barack Obama tarafından atanmış, daha sonra Trump'un ilk döneminde de yeniden görevlendirilmişti. NSB'nin ani olarak boşaltılmasıyla birlikte, uzmanlar endişeyle kurulun yerine, siyasi sadakat temelinde atanacak isimlerin geleceğini öngörüyor. Bu durumun, bilimsel nitelikten ziyade kısa vadeli siyasi çıkarların ön plana çıkmasına yol açacağı belirtiliyor. Uzmanlar, bu kararın Amerikan bilimsel ekosistemine olan güveni zedeleyeceği ve ülkenin bilimsel rekabet gücünü uzun vadede olumsuz etkileyeceği konusunda uyarıda bulunuyor.

Carlos Javier Martinez adlı bir bilim insanı da, "Bu kararın şaşırtıcı olmadığını, zira yönetimin Ocak 2025'ten bu yana bilimsel kurumlara yönelik saldırılarını sürdürdüğünü" ifade etti.