HR mütəxəssislərinin 80%-i qadın: Gender stereotipləri və iş yerində mədəniyyət
Statistikaya görə, iş yerlərinin 80 faizdən çoxunda insan resursları departamentində qadınlar çalışır. Bu rəqəm sadəcə rəqəm deyil — eyni zamanda iş yerlərindəki gender bərabərsizliyinə və mövcud stereotiplərə də aydın işarədir. Lakin bu statistikanın mənası çox dərin: belə bir qəbul, iş yerindəki "insan" və "mədəniyyət" anlayışlarının qadınlarla əlaqələndirilməsi ilə bağlıdır. Ona görə də belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, iş yerindəki mədəniyyətin formalaşdırılması məsuliyyətinin əsas yükü qadınlara düşür.
CHRO vəzifəsi: İnsanları qorumaq və şirkəti qorumaq
İnsan resursları üzrə baş direktor (CHRO) vəzifəsi şirkətin ən çətin vəzifələrindən biri hesab olunur. Bu vəzifədə çalışanlar həm şirkətin emosional infrastrukturunu qorumağa, həm də təşkilati qaydaların icrasını təmin etməyə borcludurlar. CHRO-lar həm işçilərin emosional rifahını qorumağa, həm də şirkəti qanun pozuntularından qorumağa borcludurlar. Bu isə ikili əlaqə problemi yaradır: həm insanlara dəstək olmaq, həm də şirkəti qorumaq. Bu vəzifə həm də ən az ödənilən vəzifələrdən biri hesab olunur, çünki belə bir yükün daşınması çox vaxt qadınlara həvalə edilir.
İş yerində mədəniyyətin zəifləməsi: Niyə belə olur?
Tədqiqatlar göstərir ki, iş yerində mədəniyyətin mövcudluğu işçilərin məmnuniyyətini, saxlanmasını və fəaliyyətini artırır. Lakin müasir liderlik təlimləri əsasən effektivlik, sürət və miqyaslılığa yönəlib. Bu isə mədəniyyətin zəifləməsinə səbəb olur. Liderlər mədəniyyət haqqında danışırlar, lakin praktikada sürət və nəticələrə daha çox diqqət yetirirlər. Bunun nəticəsində isə aşağı səviyyəli işçilər özlərini qorunmamış hiss edirlər.
"İş yerindəki mədəniyyətin formalaşdırılması məsuliyyətinin əsas yükü qadınlara düşür, lakin onların fəaliyyəti çox vaxt qiymətləndirilmir."
"Maskulin təmizləmə": İş yerində dəyişikliyə ehtiyac
Podkastın qonağı Felisiti Fellows, TEDx-in Sidneydəki kiçik layihəsindən başlayaraq, dünyanın müxtəlif ölkələrində fəaliyyət göstərən bir icmanın formalaşdırılmasında iştirak edən şəxsdir. O, bu prosesdə belə bir nəticəyə gəlib ki, iş yerindəki mövcud sistemlərdə dəyişikliklərə ehtiyac var. O, belə bir ifadə işlətmişdir: "maskulin təmizləmə". Bu, qadınları yox, eyni zamanda iş yerindəki mövcud sistemlərin dəyişdirilməsini nəzərdə tutur. Bu sistemlərdə əsasən effektivlik və nəticələrə diqqət yetirilir, lakin insanların emosional rifahı nəzərə alınmır.
Maskulin təmizləmə nə deməkdir?
Maskulin təmizləmə anlayışı qadınları yox, eyni zamanda iş yerindəki mövcud sistemlərin dəyişdirilməsini nəzərdə tutur. Bu sistemlərdə əsasən effektivlik və nəticələrə diqqət yetirilir, lakin insanların emosional rifahı nəzərə alınmır. Bu isə iş yerində mədəniyyətin zəifləməsinə səbəb olur. Bu dəyişikliyə ehtiyac var ki, həm insanlar, həm də şirkətlər üçün daha yaxşı şərait yaradılsın.
Nəticə: İş yerində mədəniyyətin formalaşdırılması üçün nə edə bilərik?
İş yerində mədəniyyətin formalaşdırılması üçün liderlərin aşağıdakı addımları atması vacibdir:
- Empatiya və dəstək: İşçilərin emosional rifahına diqqət yetirin. Onların problemlərini dinləyin və həll edin.
- Qanun və qaydaların icrası: Eyni zamanda təşkilati qaydaların icrasını təmin edin. Bu, həm işçilərin, həm də şirkətin rifahı üçün vacibdir.
- Mədəniyyətə diqqət: Mədəniyyət haqqında danışmaqla kifayətlənməyin. Onu praktikada həyata keçirin. İşçilərin bir-biri ilə əlaqəsini və birliyini təşviq edin.
- Dəyişikliklərə açıqlıq: İş yerindəki mövcud sistemləri yenidən nəzərdən keçirin. Onları dəyişməkdən çəkinməyin.
İş yerində mədəniyyətin formalaşdırılması məsuliyyətinin əsas yükü qadınlara düşür, lakin bu yükün ədalətli şəkildə bölüşdürülməsi və qiymətləndirilməsi vacibdir. Bu isə həm şirkətlərin, həm də liderlərin məsuliyyətidir.