11 cruciale rechtszaken bij het Amerikaanse Hooggerechtshof die binnenkort worden beslist

Het Amerikaanse Hooggerechtshof is aangekomen in de laatste fase van zijn zittingsjaar 2025-2026. Alle mondelinge behandelingen zijn afgerond en de zaakdossiers zijn ingediend. Nu resteert alleen nog het opstellen en bekendmaken van de resterende uitspraken. Deze worden naar verwachting deze maand of in juni gepubliceerd, aangezien het Hof traditioneel eind juni zijn werkzaamheden afrondt.

De komende weken staan 11 belangrijke zaken op de rol die grote impact kunnen hebben op verschillende beleidsterreinen. Hieronder de belangrijkste zaken om in de gaten te houden:

Immigratie

Er zijn twee opvallende immigratiezaken die nog moeten worden beslist:

• Mullin v. Al Otro Lado: Het Hof beoordeelt of asielzoekers die zich aan de Amerikaanse grens melden, mogen worden geweigerd of dat zij moeten worden gecontroleerd en in het asielsysteem moeten worden opgenomen voor verdere verwerking.
• Mullin v. Doe: Hier wordt onderzocht of de regering-Trump ten onrechte de tijdelijke beschermde status (TPS) van Syriërs en Haïtianen heeft ingetrokken. TPS stelt gekwalificeerde vreemdelingen in staat om in de VS te blijven omdat terugkeer naar hun thuisland te riskant zou zijn.

Wapenbezit

Ook op het gebied van wapenwetgeving zijn er twee grote zaken gaande:

• Wolford v. Lopez: De vraag is of Hawaï de Tweede Amendement heeft geschonden door dragers van een verborgen draagvergunning te verplichten om expliciete toestemming van de eigenaar te verkrijgen voordat zij een vuurwapen mogen dragen op particulier eigendom dat toegankelijk is voor het publiek.
• United States v. Hemani: Het Hof onderzoekt of een federale wet die illegale drugsgebruikers verbiedt om vuurwapens te bezitten, in strijd is met het Tweede Amendement.

Transgenderatleten

In januari hoorde het Hof twee zaken achter elkaar over overheidsverboden voor transgendervrouwen en -meisjes om deel te nemen aan vrouwensporten:

• Little v. Hecox: De kernvraag is of wetten die vrouwen- en meisjessporten willen beschermen door deelname te beperken tot biologisch vrouwelijke personen, in strijd zijn met het gelijkheidsbeginsel uit het Veertiende Amendement.
• West Virginia v. B.J.P.: Hier wordt onderzocht of Titel IX een staat verbiedt om sportteams consistent in te delen op basis van het biologische geslacht bij de geboorte.

Presidentschap en federale instanties

Er zijn twee grote zaken die betrekking hebben op de bevoegdheden van de president ten opzichte van federale instanties:

• Trump v. Slaughter: De vraag is of president Donald Trump een commissaris van de Federal Trade Commission (FTC) puur om politieke redenen mag ontslaan, in plaats van 'met reden'. Er bestaat een precedent uit 1935 dat dit verbiedt, dus deze zaak kan dit precedent omverwerpen, beperken of handhaven.
• Trump v. CFPB: Dit betreft de bevoegdheid van de president om de directeur van het Consumer Financial Protection Bureau (CFPB) te ontslaan. De uitspraak kan de onafhankelijkheid van onafhankelijke regelgevende instanties verder beperken of juist versterken.

Overige opmerkelijke zaken

• Consumer Financial Protection Bureau v. Community Financial Services Association: De zaak onderzoekt of de financiering van het CFPB in strijd is met de grondwettelijke macht van het Congres om geld toe te wijzen.
• Religious Liberty and Free Speech: Verschillende zaken belichten de balans tussen religieuze vrijheid en vrije meningsuiting, waaronder 303 Creative LLC v. Elenis, waarin een webdesigner zich verzet tegen een wet die haar verplicht om ook websites voor homohuwelijken te ontwerpen.
• Abortion and State Laws: Hoewel het Hof in 2022 al een uitspraak deed over abortus, blijven er nog vragen over de toepassing van staatswetten, zoals in Alliance for Hippocratic Medicine v. FDA, waarin wordt betwist of de FDA abortuspillen veilig en effectief genoeg heeft goedgekeurd.
• Social Media and Free Speech: In Moody v. NetChoice en NetChoice v. Paxton wordt onderzocht of staten zoals Florida en Texas sociale media-platforms mogen verbieden om content te modereren op basis van politieke of religieuze overtuigingen.
• Affirmative Action: Hoewel de uitspraken over positieve discriminatie in 2023 al zijn gedaan, blijven er nog nasleepzaken zoals Students for Fair Admissions v. Harvard, waarin de toepassing van deze regels verder wordt getoetst.

De uitkomsten van deze zaken kunnen verstrekkende gevolgen hebben voor de Amerikaanse samenleving, van immigratiebeleid tot grondrechten en de balans tussen federale en staatsbevoegdheden.