Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych wszedł w ostatnią fazę swojej kadencji 2025–2026. Wszystkie ustne argumenty zostały już wysłuchane, a pisemne stanowiska złożone przez strony. Pozostało jedynie opracowanie i ogłoszenie decyzji w pozostałych sprawach. Ostateczne werdykty powinny zapaść do końca czerwca, tuż przed letnią przerwą sądową.
Poniżej przedstawiamy 11 kluczowych spraw, których decyzje będą miały istotny wpływ na amerykańskie prawo i społeczeństwo:
Imigracja: Granice prawa azylu i statusu tymczasowego
W dwóch sprawach dotyczących imigracji Sąd Najwyższy rozstrzygnie fundamentalne kwestie prawne:
- Mullin v. Al Otro Lado – Czy osoby ubiegające się o azyl, które zgłaszają się na granicę USA, mogą zostać odmówione wstępu, czy też muszą zostać poddane kontroli przez urzędników imigracyjnych i skierowane do systemu azylowego w celu dalszego postępowania?
- Mullin v. Doe – Czy administracja Donalda Trumpa nieprawidłowo cofnęła tymczasowy status ochronny (TPS) obywatelom Syrii i Haiti? Program TPS pozwala kwalifikującym się cudzoziemcom pozostać w USA ze względu na zagrożenie powrotem do ich krajów ojczystych.
Broń palna: Prawa konstytucyjne a regulacje stanowe
Dwie sprawy dotyczące prawa do posiadania broni mogą zrewolucjonizować interpretację Drugiej Poprawki:
- Wolford v. Lopez – Czy stan Hawaje naruszył Drugą Poprawkę, wymagając od posiadaczy ukrytych zezwoleń na broń uzyskania zgody właściciela nieruchomości publicznej przed noszeniem broni na takim terenie?
- United States v. Hemani – Czy federalne prawo zakazujące posiadania broni przez osoby używające nielegalnych narkotyków jest zgodne z Drugą Poprawką?
Sportowcy transgenderowe: Równość płci a konkurencja sportowa
W styczniu Sąd Najwyższy wysłuchał ustnych argumentów w dwóch sprawach dotyczących zakazów udziału kobiet i dziewcząt transgenderowych w żeńskich dyscyplinach sportowych:
- Little v. Hecox – Czy ustawy ograniczające udział w żeńskich dyscyplinach sportowych wyłącznie do osób płci żeńskiej naruszają Czternastą Poprawkę (równość wobec prawa)?
- West Virginia v. B.J.P. – Czy Title IX (ustawa o równouprawnieniu w edukacji) uniemożliwia stanom klasyfikowanie drużyn sportowych według płci biologicznej określanej przy urodzeniu?
Kontrola prezydencka nad agencjami federalnymi
Dwie sprawy dotyczące zakresu władzy prezydenta nad agencjami federalnymi mogą zmienić dotychczasową praktykę konstytucyjną:
- Trump v. Slaughter – Czy prezydent Donald Trump może odwołać komisarza Federalnej Komisji Handlu (FTC) z powodów politycznych, czy też musi istnieć „słuszna przyczyna”? Sprawa dotyczy interpretacji precedensu z 1935 roku, który ogranicza swobodę prezydenta w odwoływaniu członków komisji.
- Trump v. CFPB – Czy prezydent może odwołać dyrektora Biura Ochrony Finansowej Konsumentów (CFPB) bez „słusznej przyczyny”, co naruszałoby niezależność agencji federalnych?
Inne istotne sprawy do obserwowania
Oprócz wymienionych powyżej, Sąd Najwyższy rozstrzygnie również w takich kwestiach jak:
- Ograniczenia wolności słowa w mediach społecznościowych (Moody v. NetChoice)
- Prawa wyborcze i manipulacje granicami okręgów wyborczych (Alexander v. South Carolina State Conference of the NAACP)
- Obowiązek ujawniania danych podatkowych przez organizacje non-profit (Americans for Prosperity Foundation v. Bonta)
- Kwestie związane z ochroną środowiska i regulacjami EPA (Ohio v. Environmental Protection Agency)
- Prawa pracownicze i zakazy dyskryminacji (Muldrow v. City of St. Louis)
„Decyzje Sądu Najwyższego w tych sprawach mogą mieć trwały wpływ na amerykańskie społeczeństwo, kształtując prawa konstytucyjne, politykę imigracyjną, regulacje dotyczące broni oraz kwestie równości płci w sporcie.”