Meer dan de helft van de werknemers kampt met een giftige baas

Een baas kan het verschil maken tussen een prettige werkervaring en een ware nachtmerrie. Een goede leidinggevende motiveert, ondersteunt en creëert een gezonde werkomgeving. Een giftige baas daarentegen zorgt voor stress, frustratie en zelfs mentale gezondheidsproblemen. Uit recent onderzoek van Harris Poll blijkt dat dit laatste voor veel werknemers de realiteit is.

Wat is een giftige baas?

Volgens het onderzoek vertoont een giftige baas schadelijk gedrag op de werkvloer, zoals:

  • Ongepaste voorkeursbehandeling
  • Gebrek aan erkenning voor prestaties
  • Schuld afschuiven op anderen
  • Overmatige controle en micromanagement
  • Onrealistische verwachtingen
  • Afstandelijkheid en onbenaderbaarheid
  • Andermans ideeën claimen als eigen werk
  • Onprofessioneel gedrag
  • Discriminatie op basis van persoonlijke kenmerken

Schokkende cijfers uit het onderzoek

Uit de Toxic Boss Survey van Harris Poll, waaraan 1.334 Amerikaanse werknemers deelnamen, blijkt dat:

  • 60% van de werknemers momenteel een giftige baas heeft.
  • 70% ooit in hun carrière met een giftige leidinggevende te maken heeft gehad.
  • Bij LHBTQIA+-werknemers stijgt dit zelfs naar 75%.

De impact van giftige leidinggevenden

De gevolgen van dit gedrag zijn aanzienlijk. Bijna de helft (47%) van de werknemers geeft aan dat het gedrag van hun baas leidt tot stress, burn-out of een verslechterde mentale gezondheid. Daarnaast zegt een derde (33%) dat ze financieel nadeel ondervinden, bijvoorbeeld door gemiste promoties of bonussen.

Om met deze situatie om te gaan, kiezen veel werknemers voor overwerken. 66% van de respondenten geeft aan dat ze extra uren maken, zelfs in het weekend of op vrije dagen, om aan de eisen van hun baas te voldoen. Ook veranderen veel werknemers van baan: twee derde heeft ooit ontslag genomen vanwege een giftige werkplek.

Om de mentale belasting te verwerken, zoekt een meerderheid (53%) professionele hulp, zoals therapie. Toch vermijdt een deel van de werknemers het melden van het gedrag uit angst voor escalatie. Desondanks neemt 55% van de werknemers actie tegen de giftige leidinggevende.

Gen Z neemt het voortouw

Opvallend is dat jongere generaties, met name Gen Z, vaker in verzet komen. 73% van deze groep heeft al actie ondernomen tegen een giftige baas. Dit kan variëren van het melden van het gedrag tot het zoeken van een nieuwe baan.

Oorzaken van toxisch leiderschap

Werknemers wijten het giftige gedrag vaak aan externe factoren. Zo geeft 71% de huidige economische omstandigheden de schuld voor de hoge stress op de werkvloer. Ook de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) speelt een rol: 44% van de werknemers vindt dat hun bedrijf meer investeert in AI dan in het trainen van leidinggevenden of het ontwikkelen van toekomstige leiders.

"We zitten in de grootste technologische investeringscyclus in een generatie, maar de menselijke kant van werk wordt verwaarloosd. Giftig leiderschap is geen karakterfout, maar een investeringsfout. Deze managers zijn nooit getraind of verantwoordelijk gehouden voor hun rol, terwijl we nu van hen verwachten dat ze leidinggeven in een tijdperk van transformatie waarvoor ze niet zijn toegerust."
Libby Rodney, Chief Strategy Officer bij Harris Poll

De oplossing: betere leidinggevenden

Voor de meeste werknemers is de oplossing duidelijk: het gaat niet om minder investeringen in AI of hogere salarissen, maar om betere ondersteuning en training voor leidinggevenden. 64% van de werknemers vindt dat effectieve leiderschapstraining de beste manier is om het probleem aan te pakken.

Het onderzoek benadrukt dat bedrijven meer moeten investeren in het ontwikkelen van vaardigheden bij hun managers, zodat ze beter kunnen omgaan met de uitdagingen van de moderne werkplek.