Een iconische antilopesoort keert terug

De blauwbok (Hippotragus leucophaeus), een opvallende antilopesoort met lange, gebogen hoorns, stond ooit symbool voor de Zuid-Afrikaanse savannes. Rond 1800 werd de soort uitgeroeid door Europese kolonisten en Boeren. Nu, meer dan twee eeuwen later, zet het biotechbedrijf Colossal Biosciences zich in om de blauwbok tegen 2030 opnieuw in het wild te introduceren.

Het zesde de-extinctieproject van Colossal

Dit project is het zesde openbare de-extinctie-initiatief van Colossal Biosciences, bekend van eerdere doorbraken zoals de geboorte van wolharige muizen en de gereconstrueerde dieren van de ijstijd, waaronder de wolharige mammoet en de thylacine. Waar eerdere projecten zich richtten op uitgestorven megafauna uit het Pleistoceen, kiest Colossal nu voor een Afrikaanse soort die een cruciale rol speelde in het ecosysteem.

Waarom de blauwbok?

De terugkeer van de blauwbok kan een belangrijke bijdrage leveren aan het herstel van de biodiversiteit in Zuid-Afrika. Antilopenpopulaties staan wereldwijd onder druk door klimaatverandering, habitatverlies en stroperij. Volgens de International Union for Conservation of Nature (IUCN) zijn 29 van de 90 antilopesoorten met uitsterven bedreigd, terwijl 62% van alle antilopenpopulaties in aantal achteruitgaan. Vijf Afrikaanse antilopesoorten worden zelfs als ‘kritiek bedreigd’ geclassificeerd.

Ben Lamm, CEO van Colossal Biosciences, benadrukt het belang van deze soort:

"Mensen zien antilopen vaak als algemene dieren die overal in Afrika rondlopen, zoals herten in Europa. Maar dat klopt niet. Ongeveer 30% van alle antilopesoorten is met uitsterven bedreigd."

Wetenschap als sleutel tot succes

De blauwbok wordt gereconstrueerd met behulp van geavanceerde genetische technieken. Colossal baseert zich op het genoom van de roanantilope, een nauw verwante soort, en past meer dan honderd genetische aanpassingen toe om de blauwbok te laten overeenkomen met de historische soort. Het bedrijf heeft reeds succes geboekt met assisted reproductive technologies en induced pluripotent stem cells, wat de weg vrijmaakt voor deze herintroductie.

Een cruciale rol is weggelegd voor professor Michael Hofreiter, evolutionair geneticus aan de Universiteit van Potsdam en wetenschappelijk adviseur bij Colossal. Hij pleitte al sinds de oprichting van het bedrijf in 2020 voor de terugkeer van de blauwbok:

"Sinds het begin van onze gesprekken over de mammoet zei hij steeds: ‘We moeten de blauwbok doen. Het is gewoon zo bijzonder, en antilopen hebben hulp nodig.’"

Een stap naar ecologisch herstel

De terugkeer van de blauwbok kan niet alleen de biodiversiteit in Zuid-Afrika versterken, maar ook een voorbeeld zijn voor toekomstige de-extinctieprojecten. Colossal hoopt dat deze soort kan helpen om de druk op andere bedreigde antilopesoorten te verminderen en het ecosysteem in balans te brengen.

Met een ambitieus tijdschema en een sterke wetenschappelijke basis lijkt de terugkeer van de blauwbok binnen bereik. Als het lukt, zou dit niet alleen een mijlpaal zijn voor de wetenschap, maar ook een symbolisch moment voor de bescherming van bedreigde diersoorten wereldwijd.