Emolumentenclausule keert terug: Trump Presidential Library in Miami voor de rechter

De Domestic Emoluments Clause uit de Amerikaanse grondwet is weer onderwerp van een juridische strijd. Deze keer draait het niet om buitenlandse of staatsinkomsten voor de president, maar om een vermeende schending door de staat Florida en Miami-Dade Community College (MDC).

Wat is de Domestic Emoluments Clause?

De Domestic Emoluments Clause (artikel II, sectie 1, clausule 7) verbiedt de president om tijdens zijn ambtsperiode inkomsten of voordelen te ontvangen van de Amerikaanse overheid of een Amerikaanse staat, tenzij deze zijn vastgelegd in de grondwet. De clausule is bedoeld om belangenverstrengeling en corruptie te voorkomen.

De zaak: Trump Presidential Library in Miami

De Constitutional Accountability Center heeft namens twee particulieren en een lokale boerderij een rechtszaak aangespannen tegen voormalig president Donald Trump, de Trump Presidential Library, gouverneur Ron DeSantis en andere staatsfunctionarissen. De aanklacht luidt dat de staat Florida en MDC Trump een ongrondwettelijk voordeel hebben gegeven door grond in het centrum van Miami beschikbaar te stellen voor de bouw van zijn presidentiële bibliotheek.

Volgens de aanklacht hebben de betrokkenen zo de Domestic Emoluments Clause geschonden. De zaak verschilt van eerdere procedures tijdens Trumps eerste presidentschap, die draaiden om buitenlandse en staatsinkomsten via zijn bedrijven.

De eisers: wie klaagt er precies?

De zaak wordt aangespannen door twee particulieren en een lokale boerderij:

• Twee omwonenden in het centrum van Miami. Zij beweren dat de geplande bibliotheek hun uitzicht op Biscayne Bay zal blokkeren, het verkeer zal verhogen, hun leefomgeving zal aantasten en de waarde van hun woningen zal verminderen.
• Sistrunk Seeds (Dunn's Farm), een lokale boerderij die een stedelijke boerderij wilde opzetten nabij Biscayne Bay. Volgens de aanklacht kon dit niet doorgaan omdat de grond aan de Trump Presidential Library is toegewezen. De boerderij claimt dat MDC eerder met hen samenwerkte, maar dat er geen bindende afspraken waren gemaakt.

De aanklacht stelt dat MDC en de staat Florida Trump een ongrondwettelijk voordeel hebben gegeven door de grond beschikbaar te stellen, terwijl andere partijen, zoals Dunn's Farm, geen kans kregen om deze te verwerven.

Historische context: eerdere Emoluments Clause-zaken

Tijdens Trumps eerste presidentschap werden meerdere rechtszaken aangespannen op basis van de Emoluments Clauses. Progressieve groepen betoogden dat buitenlandse en staatsregeringen die Trump's bedrijven bezochten, hem ongrondwettelijke inkomsten gaven. Seth Barrett Tillman en de auteur van dit artikel dienden meerdere amicus curiae-brieven in bij zowel de rechtbanken als het Hooggerechtshof. Uiteindelijk liepen deze zaken echter op niets uit, omdat de klok liep en Trump aan het einde van zijn eerste termijn niet meer president was.

In tegenstelling tot eerdere procedures, draait deze zaak niet om inkomsten uit Trump's bedrijven, maar om een directe toewijzing van grond door de staat en een onderwijsinstelling. De Constitutional Accountability Center hoopt met deze nieuwe strategie alsnog een doorbraak te forceren.

Wat zijn de mogelijke gevolgen?

Als de rechtbank de aanklacht gegrond verklaart, zou dit kunnen leiden tot:

• Een verbod op de bouw van de Trump Presidential Library op de huidige locatie.
• Een herziening van de toewijzing van de grond door de staat Florida en MDC.
• Juridische gevolgen voor de betrokken functionarissen, mocht de rechter oordelen dat zij de Domestic Emoluments Clause hebben geschonden.

De zaak is echter nog in een vroeg stadium en het is nog maar de vraag of de eisers standing (recht om te procederen) hebben. Eerdere pogingen om op basis van soortgelijke argumenten te procederen, zijn in het verleden op procedurele gronden afgestraft.

Reacties en verwachtingen

"Deze zaak is een nieuwe poging om de Domestic Emoluments Clause af te dwingen, maar de argumenten lijken zwak. De eisers hebben geen duidelijk contract of bindende afspraken kunnen aantonen. Het lijkt erop dat deze procedure vooral bedoeld is om politieke druk uit te oefenen," aldus een juridisch analist.

De Trump-campagne heeft nog niet gereageerd op de aanklacht. De zaak zal naar verwachting nog maanden, zo niet jaren, in beslag nemen voordat er een uitspraak wordt gedaan.