Nieuwe bevindingen wijzen op snellere gletsjerstroming

Modellen die de stroming en terugtrekking van gletsjers voorspellen, zijn gebaseerd op schattingen van de viscositeit van gletsjerijs – de mate waarin ijs weerstand biedt tegen vervorming. Deze viscositeit hangt af van de spanning die op het ijs wordt uitgeoefend. Decennialang gebruikten glaciologen in deze modellen een vaste waarde, de zogeheten spanningsexponent n, van 3.

Maar recent onderzoek suggereert dat een waarde van n = 4 beter aansluit bij de werkelijke omstandigheden van aardse gletsjers en ijskappen. Dit heeft grote gevolgen voor voorspellingen over zeespiegelstijging.

Experimenten tonen aanpassing in modellen nodig

Een team van wetenschappers onder leiding van Martin et al. ontwikkelde een gedetailleerd model van de Pine Island-gletsjer in West-Antarctica, een gletsjer die snel terugtrekt. Zij testten hun model met zowel de traditionele waarde n = 3 als de nieuwe waarde n = 4. Zo konden ze zien hoe een verkeerde aanname de voorspellingen beïnvloedt.

De onderzoekers simuleerden de terugtrekking van de gletsjer over een periode van 100 jaar onder twee verschillende smeltscenario’s. Daarna volgde een herstelfase van 300 jaar. De resultaten waren opvallend:

  • Matig smeltcenario: Het model met n = 3 onderschatte de gletsjerterugtrekking met 18% en de bijdrage aan zeespiegelstijging met 21%.
  • Extreem smeltcenario: De onderschatting liep op tot 35% voor de zeespiegelbijdrage.

De discrepantie tussen de voorspellingen bleek groter dan verwacht, wat de onzekerheid in huidige zeespiegelprojecties vergroot. De auteurs vermoeden dat foutieve waarden voor n in andere modellen mogelijk ten onrechte worden toegeschreven aan andere fysische processen.

Gevolgen voor toekomstige zeespiegelstijging

De bevindingen, gepubliceerd in AGU Advances, kunnen leiden tot herzieningen van bestaande modellen en nieuwe onderzoeken naar de impact van gletsjersmelt op de zeespiegel. De auteurs benadrukken dat deze aanpassing cruciaal is voor nauwkeurigere voorspellingen.

«Deze resultaten tonen aan dat zelfs kleine aanpassingen in fundamentele parameters grote gevolgen kunnen hebben voor onze voorspellingen van toekomstige zeespiegelstijging.»

— Onderzoeksteam, AGU Advances (2026)

Waarom is deze ontdekking belangrijk?

Gletsjers en ijskappen spelen een cruciale rol in de wereldwijde watercyclus en klimaatregulatie. Hun smelt draagt direct bij aan de stijging van de zeespiegel, wat kustgebieden en laaggelegen gebieden bedreigt. Nauwkeurigere modellen zijn essentieel om de impact van klimaatverandering te begrijpen en beleidsmakers te voorzien van betrouwbare data.

Deze studie onderstreept het belang van voortdurende evaluatie en aanpassing van wetenschappelijke modellen. Fouten in basisassumpties kunnen leiden tot aanzienlijke afwijkingen in langetermijnvoorspellingen, met mogelijk verstrekkende gevolgen voor klimaatbeleid en adaptatiestrategieën.