Psychologisch onderzoek: Trump-ondersteuners ontkennen feiten door cognitieve dissonantie

Drie onafhankelijke psychologische onderzoeken, onlangs gebundeld in het Journal of Social and Political Psychology, onthullen een opvallend patroon onder trouwe supporters van Donald Trump. De studies tonen aan dat deze groep systematisch feiten ontkent of afleidt om hun steun voor de voormalige president te rechtvaardigen, ondanks herhaalde beschuldigingen van seksueel wangedrag, corruptie en andere morele en wettelijke overtredingen.

Ontkenning als copingmechanisme

In oktober 2019 ondervroegen psychologen 128 Amerikaanse volwassenen die in 2016 op Trump hadden gestemd. Toen hen werd gevraagd hoe ze zijn steun konden blijven geven ondanks beschuldigingen van seksueel misbruik, gaf meer dan de helft aan de beschuldigingen simpelweg niet te geloven. Dit resultaat werd bevestigd in een tweede studie, uitgevoerd in december 2019, kort na het afzettingsproces tegen Trump. Van de 173 ondervraagde MAGA-aanhangers ontkende de meerderheid de beschuldigingen of wendde het gesprek om naar Trumps beleidsbeslissingen. Een deel van de groep gaf zelfs aan dat de beschuldigingen hen niet interesseerden.

De meest recente studie, uitgevoerd in 2022 kort na Trumps aanklacht voor zijn rol in de bestorming van het Capitool op 6 januari, toonde vergelijkbare resultaten. Van de 187 deelnemers geloofde meer dan 60 procent dat de beschuldigingen tegen Trump onwaar waren.

Cognitieve dissonantie als verklaring

De onderzoeken wijzen op een duidelijk verband tussen ontkenning en cognitieve dissonantie: het ongemak dat ontstaat wanneer iemands overtuigingen en feiten met elkaar in strijd zijn. Cindy Harmon-Jones, hoofddocent psychologie aan de Western Sydney University en auteur van de studies, verklaart haar motivatie:

‘Ik werd gedreven door echte ervaringen. Ik was verbaasd en verward door de aanhoudende steun en bewondering die Trumps aanhangers voor hem koesterden, ondanks de talloze beschuldigingen van seksueel geweld, corruptie en andere immorele en illegale activiteiten. Ik wilde deze supporters de kans geven om in eigen woorden uit te leggen waarom ze hem blijven steunen.’

Eerdere studies naar cognitieve dissonantie gaven deelnemers vaak slechts één kans om feiten te ontkennen. Deze drie onderzoeken maakten gebruik van open vragen, waardoor de deelnemers meer ruimte hadden om hun standpunten te verdedigen.

Verdere vragen en vervolgonderzoek

Harmon-Jones benadrukt dat vervolgonderzoek nodig is om te bepalen of soortgelijk gedrag ook voorkomt bij supporters van andere politici.

‘Zouden supporters van Barack Obama of Bill Clinton op dezelfde manier reageren als ze geconfronteerd zouden worden met vergelijkbare beschuldigingen?’

De bevindingen sluiten aan bij eerdere psychologische studies, zoals onderzoek naar de motieven van mannen die traditionele rollenpatronen nastreven bij het zoeken naar een partner.