Google: van zoekmachine naar allesomvattend techbedrijf

Twintig jaar geleden was Google voor de meeste mensen simpelweg een zoekmachine. Het bedrijf domineerde de online zoekmarkt als geen ander voor of na hen. Vandaag de dag is dat beeld veranderd. Google is uitgegroeid tot een complex conglomeraat dat probeert alles voor iedereen te zijn – en daarin mogelijk niet slaagt.

Volgens David Bader, directeur van het Institute for Data Science aan het New Jersey Institute of Technology, bestaat Google nu uit vijf lagen. Een cruciale laag is kunstmatige intelligentie (AI), waar dit jaar naar schatting 185 miljard dollar in wordt geïnvesteerd. Ter vergelijking: dat bedrag overtreft het bruto binnenlands product van de meeste landen. Deze enorme uitgaven tonen aan hoe drastisch Google van koers is veranderd.

"Geen serieus bedrijf dat alleen op zoekmachines focust, investeert op deze schaal," aldus Bader. De focus op AI is voor gebruikers steeds zichtbaarder. Zo wordt de technologie verwerkt in producten als GSuite, e-mail en Maps. "Ze proppen Gemini overal in, of het nu om Gmail, Google Maps of andere diensten gaat," zegt Alex Hanna, voormalig Google-medewerker en directeur onderzoek bij het Distributed AI Research Institute.

Er bestaat een kloof tussen hoe Google zichzelf ziet en hoe de buitenwereld het bedrijf percipieert. Intern beschouwt Google zich volgens Hanna steeds meer als een AI-bedrijf. De buitenwereld ziet het nog steeds vooral als een zoekmachine. En die zoekervaring is volgens Hanna achteruitgegaan. "Als je Google Search gebruikt, is het gewoon slecht. Het werkt niet zoals het hoort," stelt ze.

De dalende kwaliteit van de zoekfunctie hangt volgens Hanna samen met de verschuiving in het businessmodel van Google. In het tijdperk na ChatGPT kan AI traditionele zoekopdrachten overbodig maken. Gebruikers hoeven dan niet meer naar een zoekmachine of de websites die erin worden geïndexeerd. Advertenties blijven vooralsnog de belangrijkste inkomstenbron van Google, goed voor 74% van de omzet. Toch vrezen analisten dat deze dominantie kan afnemen naarmate AI het zoekgedrag verandert.

"Ze weten dat ze moeten evolueren naar een model dat niet langer gebaseerd is op advertentie-inkomsten," aldus Hanna. "Het draait nu om het monetariseren van de AI-infrastructuur die ze hebben opgebouwd."

Ondanks deze verschuivingen zal Google Search volgens Gartner-analist Ed Anderson niet verdwijnen. "Het blijft een van de belangrijkste toegangspunten voor gebruikers, en dat zal nog jaren zo blijven," zegt hij.

Naast AI-investeringen breidt Google zijn activiteiten uit naar andere sectoren om de inkomstenstroom te behouden. Zo genereert het bedrijf miljarden met cloudinfrastructuur, die volgens Bader in het afgelopen jaar met 63% is gegroeid. Daarmee is het uitgegroeid tot de derde grootste cloudaanbieder, na AWS en Azure, en goed voor ongeveer een vijfde van de totale omzet van Google.

Ook als investeerder zet Google steeds meer kapitaal in. Het bedrijf bezit inmiddels een aanzienlijk aandeel in diverse startups en technologiebedrijven, wat bijdraagt aan de diversificatie van zijn inkomstenbronnen.