Rampzalige bijna-rampen tonen kwetsbaarheid van Amerikaanse dammen
In april bereikten rivieren in Noord-Michigan recordhoogten door extreme regenval en smeltende sneeuw. Deze gebeurtenissen testten de verouderde dammen in de staat tot het uiterste. In de stad Cheboygan kwam het water tot op 5 centimeter van de Cheboygan Dam, wat bijna leidde tot evacuaties. In Bellaire werden duizend zandzakken ingezet om een honderd jaar oude dam te versterken. Deze incidenten benadrukken de groeiende dreiging die klimaatverandering vormt voor de infrastructuur in de Verenigde Staten.
Verouderde dammen vormen landelijk risico
De gemiddelde dam in de VS is 64 jaar oud en gebouwd voor regenpatronen die niet meer overeenkomen met de huidige klimaatomstandigheden. Van de ongeveer 92.000 dammen in het land worden er 18 procent geclassificeerd als hoogrisico: bij een doorbraak kunnen levens in gevaar komen. Volgens de Association of State Dam Safety Officials kost het repareren van alle verouderde dammen in de VS meer dan $165 miljard. In Michigan wordt de schade geschat op $1 miljard.
Experts wijzen op de ongelijke veiligheidsinspecties en het gebrek aan financiering voor noodzakelijke upgrades. Richard Rood, emeritus hoogleraar klimaatverandering aan de Universiteit van Michigan, waarschuwt:
"Dit mag niet worden gezien als het ergste wat ons kan overkomen. Het moet worden beschouwd als typisch voor de toekomst."
Afbraak als oplossing: goedkoper en veiliger
Voor veel gemeenschappen is het repareren of versterken van dammen financieel onhaalbaar. Een alternatief is het verwijderen van dammen, wat op lange termijn goedkoper kan zijn en het risico op overstromingen verkleint. Daarnaast herstelt het natuurlijke rivierstromen. Toch stuit deze aanpak vaak op weerstand van omwonenden en bedrijven die afhankelijk zijn van de door dammen gecreëerde reservoirs.
Bob Stuber, directeur van de Michigan Hydro Relicensing Commission, ziet in de recente overstromingen een wake-up call.
"Elke kans om een verouderde dam te verwijderen, moeten we grijpen. Het wordt alleen maar erger."Hij pleit voor een combinatie van upgrades waar mogelijk en afbraak waar noodzakelijk.
Michigan neemt voorbeeld: damverwijdering als succes
In 2024 besloot Traverse City de Union Street Dam te verwijderen als onderdeel van een grootschalig herstelproject langs de Boardman-Ottaway River. Dit project, inclusief de ontwikkeling van FishPass, moet vissen beschermen en schadelijke invasieve soorten zoals de zeeprik weren. Ingenieurs bevestigen dat de verwijdering en upgrades waarschijnlijk hebben bijgedragen aan het verminderen van overstromingsschade tijdens de recente waterstijgingen.
Wat nu?
Na de recente overstromingen roepen lokale overheden, damveiligheidsexperts en milieuactivisten op tot:
- Strengere veiligheidsregels voor dammen;
- Meer investeringen in inspecties en upgrades;
- Overweging van damverwijdering waar haalbaar;
- Betere voorlichting over de risico’s van verouderde waterkeringen.
De gebeurtenissen in Michigan dienen als een waarschuwing voor de rest van het land. Zonder actie kunnen meer gemeenschappen te maken krijgen met de gevolgen van falende dammen in een tijdperk van intensere regenval en stijgende temperaturen.