Pawlikowski over ‘Fatherland’: ‘Ik ben de wereld van vandaag kwijt’

Op een persconferentie tijdens het Filmfestival van Cannes maakte de Poolse regisseur Paweł Pawlikowski bekend waarom hij zijn nieuwe film ‘Fatherland’ in een historische setting heeft geplaatst. Pawlikowski, wiens eerdere film ‘Ida’ in 2013 een Oscar won voor Beste Internationale Speelfilm, koos voor het Duitsland van 1949 omdat hij de huidige wereld niet meer begrijpt.

‘Ik ben de wereld van vandaag kwijt,’ aldus Pawlikowski. ‘Ik weet niet in welke periode we leven. Daarom heb ik een historische film gemaakt.’ Hij benadrukte dat zijn werk altijd probeert de complexiteit van het leven te vangen, zonder een eenduidig verhaal te bieden. ‘Cinema kan dat op de beste manier overbrengen via beelden, scènes en geluid.’

De film volgt de Duitse schrijver Thomas Mann en zijn dochter Erika, die in 1949 terugkeren naar het naoorlogse Duitsland om een prijs in ontvangst te nemen. De hoofdrollen worden vertolkt door Hanns Zischler als Thomas Mann en Sandra Hüller als Erika. Hüller, die eerder al een Duitse personage speelde in een film over de Tweede Wereldoorlog, reageerde op de vraag of ze zich schuldig voelt bij het spelen van dergelijke rollen.

‘Ik begrijp die vraag,’ zei ze. ‘Ja, ik voel me elke dag schuldig. En ik word er nooit moe van, want het is noodzakelijk om het juiste te doen.’

Pawlikowski begon aan ‘Fatherland’ nadat zijn eerdere project ‘The Island’, waarin hij drie jaar met Joaquin Phoenix en Rooney Mara zou samenwerken, twee weken voor de opnames werd geannuleerd door de acteursstaking. Toen hij een script over Thomas Mann ontving, koos hij voor een specifiek moment in diens leven.

‘Ik dacht dat dit een interessant verhaal kon worden,’ aldus Pawlikowski. ‘Niet als een historische reconstructie, maar als een abstractie waarin we ons richten op drie personages en een moment. Een familieverhaal met een historische context, verteld door de ogen van mensen en hun relaties.’ Hij maakte bewust wijzigingen in de werkelijke gebeurtenissen, zoals het vervangen van Manns vrouw Katia door zijn dochter Erika, omdat zij een interessanter personage was.

Ook voegde hij meerdere personages toe, waaronder de kleinzonen van componist Richard Wagner. ‘Door toevoegingen en weglatingen ontstaat er een rijk verhaal op menselijk en historisch niveau,’ zei hij. ‘Iets wat eenvoudig verteld kan worden.’

‘Fatherland’ draait momenteel op het Filmfestival van Cannes.