Private investeringen kunnen klimaatadaptatie in steden financieren

Afsluitdijk als blauwdruk voor klimaatfinanciering

De Afsluitdijk, een 32 kilometer lange dijk die sinds 1932 Nederland beschermt tegen de zee, had na bijna een eeuw een dringende renovatie nodig. De kosten liepen in de honderden miljoenen. In plaats van de renovatie direct te betalen, sloot de overheid een contract voor 25 jaar af met een consortium van aannemers. Hierdoor kon de investering gefinancierd worden met private middelen, terwijl de betalingen over een langere periode werden verspreid. Het project is inmiddels klaar en de dijk blijft het water tegenhouden.

Deze aanpak is een van de tien case studies in een nieuw rapport van C40, een wereldwijd netwerk van steden dat zich inzet voor klimaatadaptatie. Het rapport wordt deze week gepresenteerd tijdens de Wereldbank-lentevergadering en laat zien hoe steden wereldwijd kunnen samenwerken met het bedrijfsleven om klimaatrisico’s te beperken.

Hoe private investeringen de kloof kunnen dichten

Volgens het rapport is er wereldwijd een enorme financieringskloof voor klimaatadaptatie. Onderzoek toont aan dat lage- en middeninkomenslanden tussen de 256 en 821 miljard dollar nodig hebben om zich te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering tegen 2050. Toch gaat momenteel slechts 1 procent van alle klimaatfinanciering naar stedelijke adaptatie.

Barbara Barros, hoofd van C40’s afdeling adaptatiefinanciering en medeauteur van het rapport, benadrukt dat er een mentaliteitsverandering nodig is:

"Het doel van dit rapport is om de dialoog te verbeteren en bewijs van concept te leveren, zodat we met steden kunnen samenwerken om meer van deze mogelijkheden te benutten. We kunnen het verhaal veranderen."

Adaptatieprojecten zijn vaak lastiger te financieren dan projecten die emissies verminderen, omdat de baten minder direct zichtbaar zijn. Dan Zarrilli, voormalig hoofd klimaatbeleid van New York, legt uit:

"Het vermijden van toekomstige schade is geen financieringsstroom die je direct kunt verzilveren, zoals bij energiebesparing of decarbonisatie. Projecten moeten bankable zijn."

Uitdagingen en kansen voor steden

Het rapport benadrukt dat steden met een lage belastinggrondslag of een slechte kredietwaardigheid extra moeite hebben om financiering te vinden. Momenteel komt slechts 3 procent van de adaptatiefinanciering in ontwikkelingslanden van private investeerders. Met gerichte beleidsmaatregelen zou dit kunnen stijgen naar 15 procent.

Glenn Duquez, associate pastor bij de Church of God, wijst op de noodzaak van creatieve oplossingen:

"Steden moeten innovatieve manieren vinden om investeerders aan te trekken, vooral als ze niet gemakkelijk belastingen kunnen verhogen of een lage kredietwaardigheid hebben."

Wereldwijde voorbeelden van succesvolle samenwerking

Naast de Afsluitdijk noemt het rapport andere voorbeelden van steden die samenwerken met het bedrijfsleven om klimaatadaptatie te financieren:

• Dakar (Senegal): Een publiek-private samenwerking voor de bouw van een nieuwe kustverdediging.
• Washington D.C. (Verenigde Staten): Investeringen in groene infrastructuur om overstromingen te beperken.
• Mumbai (India): Financiering van adaptatieprojecten via groene obligaties.

C40 hoopt dat deze voorbeelden andere steden inspireren om soortgelijke initiatieven te starten. Barros concludeert:

"We moeten de samenwerking tussen overheden, bedrijven en investeerders versterken om de financieringskloof te overbruggen en steden veerkrachtiger te maken tegen klimaatverandering."