Vroegtijdige overgang verhoogt risico op hart- en vaatziekten met 40%

Uit nieuw onderzoek blijkt dat vrouwen die voor hun 40ste natuurlijk in de overgang komen, een 40% hoger levenslang risico lopen op hart- en vaatziekten, waaronder hartaanvallen en fatale coronaire hartziekten. De bevindingen, gepubliceerd in JAMA Cardiology, onderstrepen het belang van vroegtijdige preventie en gerichte gezondheidsmaatregelen.

Premature overgang, ook wel vroegtijdige menopauze genoemd, treedt op wanneer de eierstokken stoppen met functioneren en de menstruatie voor het 40ste levensjaar stopt. Hoewel dit bij ongeveer 3 tot 4% van de vrouwen voorkomt, blijkt uit recent onderzoek dat het risico op hart- en vaatziekten significant toeneemt, ongeacht ras of etniciteit.

Vrouwen van kleur lopen drie keer meer risico

Het onderzoek, uitgevoerd door wetenschappers van Northwestern University, analyseerde gegevens van meer dan 10.000 postmenopauzale vrouwen uit zes grote Amerikaanse bevolkingsstudies (1964-2018). Daarbij bleek dat zwarte vrouwen drie keer vaker vroegtijdige overgang doormaken dan witte vrouwen: 15,5% versus 4,8%. Hoewel het verhoogde risico op hartziekten voor alle vrouwen geldt, heeft de hogere prevalentie onder zwarte vrouwen grote gevolgen voor de volksgezondheid.

Hormonale veranderingen en leefstijl spelen een cruciale rol

De link tussen vroegtijdige overgang en hartgezondheid is voornamelijk te verklaren door het verlies van oestrogeen, een hormoon dat een beschermende rol speelt bij hart-, hersen- en botgezondheid. Dr. Stephanie Faubion, medisch directeur van The Menopause Society en niet betrokken bij het onderzoek, legt uit:

"Het verband heeft te maken met het vroegtijdig verlies van oestrogeen, dat essentieel is voor de gezondheid van hart, hersenen en botten, vooral bij jongere vrouwen."

Dr. Priya Freaney, hoofdauteur van de studie en assistent-hoogleraar cardiologie aan Northwestern University, beschrijft hoe het verlies van oestrogeen een kettingreactie van gezondheidsrisico’s in gang zet:

"Onze spiermassa neemt af, het buikvet neemt toe, de aderen worden stijver, het cholesterol en de bloeddruk stijgen. Al deze veranderingen samen creëren een omgeving die minder gezond is voor het hart."

Ondanks dat de meeste gevallen van vroegtijdige overgang geen duidelijke oorzaak hebben, kunnen bepaalde aandoeningen zoals auto-immuunziekten, infecties, ontstekingsziekten of genetische mutaties het risico verhogen.

Preventie en bewustwording als sleutel tot gezondheid

Experts benadrukken dat vrouwen hun menopauze-geschiedenis met hun arts moeten bespreken en actief werken aan het verminderen van risicofactoren. Dit omvat het monitoren van bloeddruk en cholesterol, regelmatige lichaamsbeweging (met name krachttraining), stressmanagement en een gezond dieet. Freaney ziet de bevindingen niet als reden tot zorg, maar als een oproep tot actie:

"Dit is een gebeurtenis die plaatsvindt voor het midden van iemands leven. Dat biedt juist een kans: hoe eerder we preventie toepassen, hoe groter de impact op lange termijn."