Chiny naciskały na Zambię, by odwołała RightsCon
Organizatorzy RightsCon, największej na świecie konferencji poświęconej cyfrowym prawom człowieka, poinformowali, że chińskie władze wywierały naciski na rząd Zambii, aby odwołał wydarzenie na ostatnią chwilę. Decyzja ta uniemożliwiła udział wielu uczestnikom, w tym prominentnym przedstawicielom tajwańskiego społeczeństwa obywatelskiego.
Konferencja odwołana w ostatniej chwili
W środę, na kilka dni przed rozpoczęciem RightsCon, do Zambii przybyli pierwsi uczestnicy z różnych części świata. Jednak zamiast konferencji spotkali się z decyzją o jej odwołaniu. Urzędnicy imigracyjni poinformowali ich, że wydarzenie zostało odwołane, podczas gdy rząd Zambii na Facebooku ogłosił jedynie „przełożenie” konferencji. Ostatecznie organizatorzy z Access Now oficjalnie ją odwołali i wezwali uczestników do rezygnacji z podróży do Afryki.
RightsCon – ogromne przedsięwzięcie logistyczne
RightsCon to wydarzenie, którego organizacja zajmuje lata. Co roku gromadzi tysiące uczestników i wymaga ścisłej współpracy między organizatorem, Access Now, a krajem gospodarzem. Odwołanie konferencji zaledwie pięć dni przed jej rozpoczęciem jest niezwykle nietypowe, zwłaszcza w przypadku tak złożonego wydarzenia logistycznego.
Chińskie naciski ujawnione
W piątek organizatorzy opublikowali szczegółowy komunikat na blogu, ujawniając kulisy decyzji. Według nich, 27 kwietnia, dzień po tym, jak rząd Zambii oficjalnie poparł RightsCon, ministerstwo technologii kraju otrzymało pilny telefon od chińskich dyplomatów. Pekin wywierał presję na Zambię z powodu planowanego udziału przedstawicieli tajwańskiego społeczeństwa obywatelskiego.
„To było niezwykle niepokojące. Natychmiast podjęliśmy działania, aby wyjaśnić sytuację. Skontaktowaliśmy się z naszymi tajwańskimi uczestnikami, aby zapewnić im bezpieczeństwo, zgodnie z naszą standardową procedurą w przypadku zagrożeń dla konkretnej grupy” – napisali przedstawiciele Access Now.
Główni mówcy z Tajwanu
Wśród zaproszonych prelegentów mieli znaleźć się m.in. Jo-Fan Yu, dyrektor generalny Tajwańskiego Centrum Sieci Informacyjnych, organizacji monitorującej infrastrukturę internetową Tajwanu, oraz E-Ling Chiu, dyrektor Amnesty International na Tajwanie. Warto zaznaczyć, że RightsCon odbywał się w Tajpej w 2025 roku. Chińskie władze od dawna traktują Tajwan jako część swojego terytorium i wywierają presję na kraje oraz firmy na całym świecie, aby nie uznawały tajwańskiej niepodległości.
Niejasne powody „przełożenia”
Po rozmowie z Access Now, rząd Zambii opublikował na Facebooku oraz przesłał organizacji listę na WhatsApp, tłumacząc decyzję o „przełożeniu” konferencji. Według dokumentu, konieczne było „pełne ujawnienie kluczowych informacji dotyczących proponowanych tematów dyskusji”, aby zapewnić „pełną zgodność z narodowymi wartościami Zambii oraz szerszymi interesami publicznymi”.
„Odwołanie wydarzenia o takiej skali zaledwie tydzień przed jego rozpoczęciem jest po prostu niemożliwe. Konferencja wymaga ponad roku przygotowań, aby zgromadzić tysiące uczestników i zorganizować ponad 500 sesji” – podkreślili organizatorzy.
Język listu był bardzo ogólnikowy, jednak Access Now nie pozostawił wątpliwości co do rzeczywistych powodów decyzji.