Gıda Geri Çağrımaları Aslında İyi Bir Şey mi?

Geçtiğimiz aylarda Trader Joe’s, raflarında bulundurduğu binlerce paket focaccia ekmeği ve dondurulmuş kızarmış pirinç ürününü, sırasıyla metal ve cam parçaları riski nedeniyle geri çağırmak zorunda kaldı. Bu durum, kurabiye ezmesi ve Everything But the Bagel gibi diğer popüler ürünleri almak konusunda tüketicilerde endişe yarattı.

Monti Carlo, gıda geri çağırmalarını incelediği Substack yayınında, geçtiğimiz sonbaharda gıda güvenliği konusunda yaşanan yoğunluk nedeniyle takip etmekte zorlandığını belirtti. Bu dönemde hazır makarna ürünlerinde listeria salgını, bebek mamalarında botulizm vakası ve mısır köftelerinde tahta parçası riski gibi çok sayıda geri çağırma yaşandı. Carlo,

"Ne olduğunu sormak zorundasınız: Neler oluyor?"

Uzmanlara göre, bu durumun arkasında karmaşık nedenler yatıyor. Geçtiğimiz yıl boyunca gıda güvenliği sistemi ciddi bir şekilde sarsıldı. Geçen sonbaharda yaşanan 43 günlük devlet kapanması, Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığı'nda 30 binden fazla çalışanın geçici olarak işten çıkarılmasına yol açtı. Bu durum, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından yapılan halk sağlığı iletişimlerinin aksamasının yanı sıra gıda tesislerinin denetimlerinin de gecikmesine neden oldu.

Ardından, Trump yönetimi tarafından 2025 yılı sonuna kadar FDA ve CDC'de toplam 6.358 çalışanın işten çıkarılması kararı alındı. Bu karar, Sağlık Bakanlığı'nda maliyetleri kısmaya yönelik yapılan yeniden yapılanma kapsamında hayata geçirildi. Epidemiyologların işten çıkarılması, gıda kaynaklı hastalıkları ortadan kaldırmayacak, sadece onları tespit etmeyi zorlaştıracaktır.

Mart 2025 tarihinde yayınlanan bir Consumer Reports makalesinde, gıda güvenliği uzmanları, gıda programının bütçesinin zaten yetersiz olduğunu ve yeni yönetimin devralmasıyla birlikte denetimlerin daha da yetersiz hale geldiğini belirtti.

Hayvansal ürünler (et, kümes hayvanları vb.) ABD Tarım Bakanlığı Gıda Güvenliği ve Denetim Servisi (FSIS) tarafından denetlenirken, diğer tüm gıda ürünlerinin güvenliği Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından kontrol ediliyor. USDA tesisleri sürekli denetim altında tutulurken, FDA tesisleri yılda sadece bir kez ziyaret ediyor. Bu durum, günlük denetimlerin büyük ölçüde gıda üreticilerine bırakılmasına neden oluyor. Eyalet ve yerel sağlık kuruluşları, hastalık vakalarını ilk tespit eden ve bunların gıda kaynaklı olduğunu belirleyen kurumlar arasında yer alıyor. Bazen FDA, gıda üreticilerinin denetimini bu kuruluşlara devredebiliyor, ancak asıl odak noktası genellikle perakende gıda sektörü oluyor. Farklı eyaletlerdeki hastalık vakaları birbiriyle bağlantılı olduğunda, CDC devreye girerek soruşturmayı koordine ediyor ve ilgili kurumlarla iletişime geçiyor. Bu kırılgan sistem, yaşanan aksaklıklarla birlikte daha da hassas hale geliyor.